किसानवाणी : केंद्र सरकारने शेती क्षेत्राचे डिजिटल रूपांतरण करण्याच्या उद्देशाने ‘ॲग्रीस्टॅक’ ( AgriStack Farmer ID) हा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम सुरू केला आहे. देशातील प्रत्येक शेतकऱ्याला एक स्वतंत्र डिजिटल ओळख उपलब्ध करून देणे आणि विविध शासकीय योजनांचा लाभ अधिक पारदर्शक व सुलभ पद्धतीने पोहोचवणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. सध्या अनेक राज्यांमध्ये ॲग्रीस्टॅक नोंदणीला वेग देण्यात येत असून पीएम किसानसह विविध कृषी योजनांच्या लाभासाठीही या नोंदणीला महत्त्व प्राप्त होत आहे.
ॲग्रीस्टॅक ही एक डिजिटल कृषी माहिती प्रणाली आहे. यामध्ये शेतकऱ्यांची वैयक्तिक माहिती, जमीनधारणा, पिकांची माहिती तसेच विविध शासकीय योजनांचा लाभ यासंबंधीचा डेटा एकत्रित स्वरूपात उपलब्ध राहतो. या माध्यमातून प्रत्येक शेतकऱ्याला एक स्वतंत्र Farmer ID दिला जातो. ही ओळख भविष्यातील अनेक कृषी सेवांसाठी उपयोगी ठरणार आहे.
सरकारच्या मते, ॲग्रीस्टॅकच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना विविध योजनांचा लाभ मिळवण्यासाठी वारंवार कागदपत्रे सादर करण्याची गरज कमी होईल. एकदा नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित माहिती डिजिटल स्वरूपात उपलब्ध राहणार असल्याने लाभ वितरणाची प्रक्रिया अधिक जलद आणि पारदर्शक होणार आहे.
ॲग्रीस्टॅक नोंदणीमुळे मिळणारे संभाव्य फायदे : AgriStack Farmer ID
| बाब | फायदा |
|---|---|
| Farmer ID | प्रत्येक शेतकऱ्याला स्वतंत्र डिजिटल ओळख |
| शासकीय योजना | योजनांचा लाभ मिळवणे अधिक सोपे |
| माहिती पडताळणी | जमीन व पीक माहितीची जलद पडताळणी |
| डिजिटल सेवा | ऑनलाइन कृषी सेवांचा लाभ |
| पारदर्शकता | लाभार्थी निवड प्रक्रियेत पारदर्शकता |
ॲग्रीस्टॅक अंतर्गत शेतकऱ्यांची जमीन नोंदी, पीक पेरणीची माहिती आणि इतर कृषीविषयक तपशील एकाच डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध राहतील. त्यामुळे भविष्यात पीकविमा, अनुदान, कर्ज, कृषी सल्ला आणि इतर योजनांसाठी माहितीची देवाणघेवाण अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.
नोंदणीसाठी सामान्यतः आधार क्रमांक, मोबाईल क्रमांक, सातबारा किंवा जमीनविषयक कागदपत्रे यांची आवश्यकता लागू शकते. संबंधित राज्य सरकार किंवा कृषी विभागाने दिलेल्या सूचनांनुसार ही प्रक्रिया पूर्ण करता येते. काही ठिकाणी ग्रामपंचायत, महसूल विभाग किंवा कृषी कार्यालयांच्या माध्यमातूनही नोंदणीची सुविधा उपलब्ध करून दिली जात आहे.
विशेष म्हणजे, पीएम किसान योजनेच्या लाभार्थ्यांसाठीही ॲग्रीस्टॅक नोंदणीला वाढते महत्त्व प्राप्त झाले आहे. भविष्यात विविध कृषी योजनांचे एकत्रीकरण या डिजिटल प्रणालीशी होण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांनी वेळेत नोंदणी करून घेणे आवश्यक मानले जात आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, कृषी क्षेत्रातील माहितीचे डिजिटल व्यवस्थापन, लाभार्थ्यांची अचूक ओळख आणि योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी यासाठी ॲग्रीस्टॅक महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अधिकृत माध्यमांद्वारे माहिती घेऊन नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करावी, असे आवाहन करण्यात येत आहे.