Kisanwani
किसानवाणी : रब्बी हंगामात जनावरांसाठी हिरवा आणि पौष्टिक चारा उपलब्ध(Oat Fodder Crop)करून देण्यासाठी ओट हे महत्त्वाचे चारा पीक मानले जाते. थंड हवामान ओट पिकाला चांगले मानवते. ओटचा पाला हिरवा आणि पौष्टिक असून त्याचे खोड मऊ आणि रसाळ असतात. त्यामुळे जनावरे हा चारा आवडीने खातात. ओटचा वापर हिरवा चारा, वाळलेला चारा, भुसा तसेच मुरघास तयार करण्यासाठी … Read more
किसानवाणी : पावसाचा मोठा खंड पडल्यास त्याचा परिणाम केवळ पिकांवरच होत नाही, तर(Livestock Management Animal Care) जनावरांच्या आरोग्यावर आणि दूध उत्पादनावरही होऊ शकतो. पावसाची उघडीप वाढल्याने हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता कमी होणे, उष्णतेचा ताण वाढणे तसेच गोचीड, गोमाशे आणि डासांचा प्रादुर्भाव वाढणे अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी जनावरांच्या चारा, पाणी, निवारा, बाह्यपरजीवी … Read more
किसानवाणी : महाराष्ट्रात वन्य प्राण्यांकडून शेती पिकांचे होणारे नुकसान हा दिवसेंदिवस गंभीर (Maharashtra Wildlife) होत चाललेला प्रश्न असून, वर्षानुवर्षे नुकसान सहन करणाऱ्या शेतकऱ्यांमध्ये केवळ नुकसानभरपाई नव्हे तर या समस्येवर कायमस्वरूपी उपाययोजना करण्याची मागणी अधिक तीव्र होत आहे. सध्या वनविभागामार्फत पीक नुकसानीसाठी स्वतंत्र नुकसानभरपाईची व्यवस्था असली तरी ती शेतकऱ्यांचे प्रत्यक्ष नुकसान भरून काढण्यासाठी पुरेशी नसल्याचे विविध … Read more
किसानवाणी : महाराष्ट्रातील पशुधन विकास अधिक वैज्ञानिक, शाश्वत आणि स्थानिक परिस्थितीशी ( Maharashtra Livestock Breeding Policy) सुसंगत करण्यासाठी राज्यात पशुधन प्रजनन धोरण अधिक प्रभावीपणे राबविण्यावर भर दिला जात आहे. विशेषतः स्थानिक गोवंश आणि म्हैसवंशाच्या आनुवंशिक गुणवत्तेचे जतन, उत्पादनक्षमता वाढविणे आणि भविष्यातील प्रजननातील अडचणी कमी करणे या उद्देशाने विविध उपाययोजना सुचविण्यात आल्या आहेत. कृत्रिम रेतन (Artificial … Read more
किसानवाणी : पावसाळा सुरू झाल्यानंतर वातावरणातील आर्द्रता वाढते, जागोजागी पाणी साचते आणि गोठ्यामध्येही ओलसरपणा (Cattle Shed Management) निर्माण होतो. ही परिस्थिती डास, माशा, गोमाशा आणि इतर लहान कीटकांच्या वाढीसाठी अत्यंत पोषक ठरते. या कीटकांचा प्रादुर्भाव वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम जनावरांच्या आरोग्यावर होतो. इतकेच नव्हे, तर दुभत्या जनावरांच्या दूध उत्पादनातही मोठी घट होऊ शकते. त्यामुळे पावसाळ्यात … Read more
किसानवाणी : ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत शेतीनंतर दुग्ध व्यवसाय हा शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचा सर्वात महत्त्वाचा आधार मानला जातो. महाराष्ट्रातील लाखो लहान आणि मध्यम शेतकरी दररोज दूध विक्रीतून (Dairy Farming Milk Production) आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. मात्र, गेल्या काही वर्षांत पशुखाद्य, चारा, औषधे, वीज, मजुरी आणि वाहतूक खर्चात सातत्याने वाढ होत असताना दूध उत्पादकांना मिळणारा दर त्याच प्रमाणात वाढलेला … Read more
किसानवाणी : प्राण्यांपासून मानवामध्ये पसरणारे संसर्गजन्य आजार म्हणजेच प्राणिजन्य आजार (Zoonotic Diseases) ही सध्या जगासमोरील गंभीर सार्वजनिक आरोग्य समस्या बनली आहे. गेल्या काही वर्षांत उद्भवलेल्या अनेक नव्या संसर्गजन्य रोगांचे मूळ प्राण्यांमध्ये असल्याचे संशोधनातून स्पष्ट झाले आहे. बदलते हवामान, वाढते शहरीकरण, जंगलातील मानवी हस्तक्षेप, आंतरराष्ट्रीय प्रवास, प्राणिजन्य उत्पादनांचा वाढता व्यापार तसेच भटक्या जनावरांची वाढती संख्या यामुळे … Read more
किसानवाणी : पावसाळा सुरू होताच जनावरांसाठी हिरव्या चाऱ्याची (Monsoon Livestock Care) मुबलक उपलब्धता होते. नव्याने उगवलेला कोवळा हिरवा चारा पोषक घटकांनी समृद्ध असल्यामुळे जनावरे तो अतिशय आवडीने खातात. मात्र हा चारा जितका पौष्टिक आहे, तितकीच तो योग्य पद्धतीने खाऊ घालण्याची गरजही आहे. कारण हिरवा चारा जास्त प्रमाणात किंवा चुकीच्या पद्धतीने दिल्यास जनावरांमध्ये पोटफुगी, अपचन आणि … Read more
किसानवाणी : महाराष्ट्र हा कृषिप्रधान राज्य असून शेतीबरोबरच पशुपालन (Maharashtra Livestock Biodiversity) हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. राज्यात विविध प्रकारच्या देशी गायी, म्हशी, शेळ्या, मेंढ्या आणि कुक्कुट जाती आढळतात. या स्थानिक पशुधन जातींमध्ये विशिष्ट आनुवंशिक गुणधर्म, रोगप्रतिकारक क्षमता, स्थानिक हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि कमी खर्चात उत्पादन देण्याची क्षमता असल्यामुळे त्यांचे संवर्धन … Read more
किसानवाणी : बाजारात मिळणाऱ्या ब्रॉयलर कोंबड्यांबाबत अनेक गैरसमज पसरलेले दिसतात. त्यापैकी सर्वात सामान्य प्रश्न म्हणजे कोंबड्यांना इंजेक्शन देऊन मोठे केले जाते का? (Broiler Chicken Injection Myth) अनेक लोकांना असे वाटते की काही दिवसांत कोंबड्यांचे वजन झपाट्याने वाढत असल्यामुळे त्यांना हार्मोन्स किंवा इंजेक्शन दिले जात असावे. मात्र पशुवैद्यकीय तज्ज्ञ आणि पोल्ट्री क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते हा समज … Read more