किसानवाणी : राज्यातील पशुधनाला लाळ्या खुरकूत (Foot and Mouth Disease) या अत्यंत संसर्गजन्य आणि घातक विषाणूजन्य रोगापासून संरक्षण मिळावे, यासाठी पशुसंवर्धन विभागातर्फे १३ ऑगस्ट २०२६ पासून राज्यभर लाळ्या खुरकूत रोगप्रतिबंधक लसीकरण मोहिमेची नववी फेरी राबविण्यात येणार आहे. या मोहिमेत राज्यातील सर्व पशुपालकांनी आपल्या पशुधनाचे शंभर टक्के लसीकरण करून सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन पशुसंवर्धन आयुक्त डॉ. किरण पाटील यांनी केले आहे.
लाळ्या खुरकूत हा जनावरांमध्ये वेगाने पसरणारा विषाणूजन्य रोग असून, त्याचा थेट परिणाम दूध उत्पादन, जनावरांची कार्यक्षमता आणि पशुपालकांच्या आर्थिक उत्पन्नावर होतो. त्यामुळे या रोगावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी नियमित आणि व्यापक स्वरूपात लसीकरण करणे आवश्यक मानले जाते. याच पार्श्वभूमीवर राज्यभर ही मोहीम राबविण्यात येत असून, प्रत्येक पात्र पशुधनापर्यंत लस पोहोचविण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
या मोहिमेसाठी केंद्र शासनाने महाराष्ट्राला एक कोटी लसमात्रा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. या लसींचे वितरण ‘आयव्हीबीपी’ संस्थेमार्फत सुरू असून, लसींची गुणवत्ता अबाधित राहावी यासाठी शीतसाखळीचे (कोल्ड चेन) काटेकोर पालन केले जात आहे. लसीकरण सुरू होण्यापूर्वी राज्यातील सर्व जिल्ह्यांपर्यंत लसी वेळेत पोहोचतील, याची दक्षता संबंधित यंत्रणांकडून घेतली जात आहे. यामुळे राज्यातील मोठ्या प्रमाणावरील पशुधनाला लाळ्या खुरकूत रोगापासून संरक्षण मिळण्यास मदत होणार असल्याचे डॉ. किरण पाटील यांनी सांगितले.
लसीकरणाबरोबरच पशुधनाचे आरोग्य अधिक सक्षम राहावे आणि लसीकरणाचा परिणाम अधिक प्रभावी ठरावा, यासाठी पशुसंवर्धन विभागाकडून जनावरांचे जंतनिर्मूलनही करण्यात येणार आहे. त्यासाठी आवश्यक औषधांचा पुरवठा संबंधित यंत्रणांना करण्यात आला असून, लसीकरण आणि जंतनिर्मूलन या दोन्ही बाबींची अंमलबजावणी समन्वयाने केली जाणार आहे.
याशिवाय, महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नियमन प्राधिकरणाकडे नोंदणीकृत खासगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांनाही या मोहिमेत सहभागी करून घेण्यात आले आहे. केंद्र शासनाच्या राष्ट्रीय पशुरोग नियंत्रण कार्यक्रम (NADCP) अंतर्गत हे तंत्रज्ञ पशुधनाचे लसीकरण करून त्याची नोंद ‘एनडीएलएम’ (NDLM) प्रणालीवर करतील. प्रत्येक पशुधनाच्या नोंदीसाठी संबंधित तंत्रज्ञांना प्रति पशुधन पाच रुपये प्रोत्साहनपर अनुदान देण्यात येणार आहे. या माध्यमातून खासगी तंत्रज्ञांचा सहभाग वाढवून लसीकरणाची व्याप्ती अधिक प्रभावी करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
राज्यातील सर्व जिल्ह्यांत ही मोहीम व्यापक स्वरूपात राबविण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून, पशुधनाला संसर्गजन्य रोगांपासून सुरक्षित ठेवणे आणि पशुपालकांचे आर्थिक नुकसान टाळणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. पशुपालकांनी लसीकरणाबाबत कोणतीही शंका असल्यास किंवा पशुवैद्यकीय सेवांची आवश्यकता भासल्यास पशुसंवर्धन विभागाच्या १९६२ या टोल-फ्री क्रमांकावर संपर्क साधावा. तसेच ९०६३१४२२९९ या व्हॉट्सॲप चॅटबॉट सेवेद्वारेही माहिती व मार्गदर्शन उपलब्ध करून देण्यात येणार असल्याचे पशुसंवर्धन विभागाने स्पष्ट केले आहे.
हेही वाचा : फळबाग लागवडीत क्रांती! सीआरए तंत्रज्ञानामुळे ६०% पर्यंत पाण्याची बचत | CRA Technology
Soybean Yellow Mosaic Virus | सोयाबीन पीक पिवळं पडतंय? आधी कारण ओळखा, मगच करा उपाय
मोहिमेची महत्त्वाची माहिती : Foot and Mouth Disease
| बाब | माहिती |
|---|---|
| मोहिमेची सुरुवात | १३ ऑगस्ट २०२६ |
| मोहीम | लाळ्या खुरकूत (FMD) प्रतिबंधक लसीकरण – नववी फेरी |
| उपलब्ध लसमात्रा | १ कोटी |
| लसींचा पुरवठा | केंद्र शासनामार्फत, आयव्हीबीपी संस्थेद्वारे वितरण |
| अतिरिक्त उपक्रम | पशुधनाचे जंतनिर्मूलन |
| खासगी तंत्रज्ञांना प्रोत्साहन | प्रति पशुधन ₹५ (NDLM नोंदीनंतर) |
| हेल्पलाइन | १९६२ (टोल-फ्री) |
| व्हॉट्सॲप चॅटबॉट | ९०६३१४२२९९ |
