45 दिवसांत पैसे देणारी मुळा शेती; कमी खर्चात चांगला नफा | Radish farming

किसानवाणी : कमी कालावधीत उत्पादन घेऊन चांगला आर्थिक फायदा मिळवून देणाऱ्या पिकांमध्ये मुळा हे पीक महत्त्वाचे मानले जाते. अवघ्या 40 ते 45 दिवसांच्या कालावधीत तयार होणारे हे पीक शेतकऱ्यांसाठी कमी खर्चात अधिक उत्पन्न मिळवून देणारा एक चांगला पर्याय ठरू शकतो. विशेषतः बाजारपेठेची उपलब्धता, कमी उत्पादन खर्च आणि कमी कालावधी यामुळे अनेक शेतकरी मुळा शेतीकडे (Radish farming) वळताना दिसत आहेत.

मुळा हे भाजीपाला वर्गातील महत्त्वाचे पीक असून वर्षभर बाजारात त्याला मागणी असते. सलाड, भाजी, लोणचे तसेच विविध खाद्यपदार्थांमध्ये मुळ्याचा वापर केला जात असल्यामुळे बाजारपेठेत त्याची विक्री चांगली होते. योग्य पद्धतीने नियोजन केल्यास शेतकरी 45 दिवसांत पीक काढून आर्थिक फायदा मिळवू शकतात.

मुळा लागवडीसाठी मध्यम ते हलकी, भुसभुशीत आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन योग्य मानली जाते. जमिनीचा सामू (pH) साधारण 5.5 ते 6.8 दरम्यान असल्यास पीक चांगले वाढते. लागवडीपूर्वी शेताची खोल नांगरट करून शेणखत मिसळल्यास उत्पादनात वाढ होऊ शकते.

मुळा लागवडीसाठी सुधारित बियाण्यांची निवड करणे महत्त्वाचे असते. प्रति एकर साधारण 4 ते 5 किलो बियाणे लागते. दोन ओळींमधील अंतर 25 ते 30 सेंटीमीटर आणि दोन झाडांमधील अंतर 8 ते 10 सेंटीमीटर ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो.

खत व्यवस्थापन आणि पाणी व्यवस्थापन योग्य पद्धतीने केल्यास पीक अधिक चांगले येते. मुळा पिकाला जास्त पाणी आवश्यक नसते. मात्र जमिनीतील ओलावा कायम राहील याची काळजी घेणे आवश्यक असते. ठिबक सिंचन पद्धतीचा वापर केल्यास पाण्याची बचत होऊन उत्पादनात सुधारणा होऊ शकते.

खालील तक्त्यामध्ये मुळा शेतीचे साधारण नियोजन पाहू शकता: Radish farming

मुळा शेतीत योग्य नियोजन, वेळेवर खत व्यवस्थापन, रोग आणि किड नियंत्रण तसेच बाजारपेठेचा अभ्यास महत्त्वाचा ठरतो. कमी कालावधीत पैसे परत मिळवून देणारे हे पीक शेतकऱ्यांसाठी अतिरिक्त उत्पन्नाचा चांगला स्रोत ठरू शकते.

भाजीपाला शेतीत जलद आर्थिक परतावा शोधणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी मुळा शेती हा एक प्रभावी पर्याय मानला जात आहे.