राज्यात १,११९ कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचे परवाने निलंबित; निकृष्ट बियाणे-खते विक्रेत्यांवर मोठी कारवाई | Maharashtra Agriculture Department

किसानवाणी : राज्यात निकृष्ट बियाणे, खते आणि कीटकनाशके विकून शेतकऱ्यांची फसवणूक करणाऱ्या विक्रेत्यांविरोधात कृषी विभागाने (Maharashtra Agriculture Department) व्यापक कारवाई सुरू ठेवली असून, गेल्या तीन महिन्यांत राज्यभरात १,११९ परवाने निलंबित करण्यात आले आहेत. यामध्ये पुणे जिल्ह्यातील २७ कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांवरही निलंबनाची कारवाई करण्यात आली आहे. राज्यातील शेतकऱ्यांना दर्जेदार कृषी निविष्ठा उपलब्ध व्हाव्यात आणि बनावट अथवा निकृष्ट साहित्याच्या विक्रीवर प्रभावी नियंत्रण मिळवता यावे, यासाठी कृषी विभागाने विशेष तपासणी मोहीम अधिक तीव्र केली आहे.

कृषी विभागाने १ एप्रिल ते २९ जून या कालावधीत राज्यभर विशेष तपासणी मोहीम राबवली. या मोहिमेदरम्यान तब्बल २३ हजार २५४ नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली. तपासणीत ४४५ नमुने निकृष्ट दर्जाचे आढळून आले. यानंतर ५.३२ कोटी रुपयांचा सुमारे ७६८.९३ टन कृषी निविष्ठांचा साठा जप्त करण्यात आला. तसेच नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई करत राज्यभरात १०४ गुन्हे दाखल करण्यात आले असून १,०३२ परवाने रद्द करण्यात आले आहेत.

पुणे जिल्ह्यातही या मोहिमेअंतर्गत मोठ्या प्रमाणावर तपासण्या करण्यात आल्या. जिल्ह्यातील ६५० कृषी निविष्ठा विक्री केंद्रांची तपासणी करण्यात आली. त्यामध्ये ७१ प्रकरणांमध्ये विविध प्रकारच्या अनियमितता आढळून आल्या. यानंतर २७ विक्रेत्यांचे परवाने निलंबित करण्यात आले. जिल्ह्यातील तपासणी मोहिमेला आणखी गती देण्याचे निर्देश संबंधित अधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत.

राज्यातील काही भागांत निकृष्ट कृषी निविष्ठांबाबत तक्रारी अद्यापही सुरू असल्याने कृषी आयुक्तांनी तपासणी मोहीम अधिक प्रभावी करण्याचे आदेश दिले आहेत. विभागीय सहसंचालक, जिल्हा कृषी अधिकारी तसेच तालुका कृषी अधिकाऱ्यांना नियमित तपासण्या करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. तालुका कृषी अधिकाऱ्यांनी विक्री केंद्रांची दररोज पाहणी करावी, संशयास्पद नमुने तातडीने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवावेत आणि नियमांचे उल्लंघन झाल्याचे आढळल्यास विलंब न करता कायदेशीर कारवाई करावी, असे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.

याशिवाय, गुणवत्ता नियंत्रणाच्या कामकाजात अधिक पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणण्यासाठी विभागीय भरारी पथकांकडून करण्यात आलेल्या तपासण्यांची फेरतपासणी करण्यात येणार आहे. तपासणीत हलगर्जीपणा अथवा निष्काळजीपणा आढळल्यास संबंधित गुणवत्ता नियंत्रण निरीक्षकांवर प्रशासकीय कारवाई केली जाणार आहे. तसेच ज्या तालुक्यांमध्ये वारंवार बनावट किंवा निकृष्ट बियाणे, खते आणि कीटकनाशके आढळून येतील, त्या भागातील गुणवत्ता नियंत्रण निरीक्षकांनाही जबाबदार धरले जाणार आहे.

शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान टाळणे आणि कृषी निविष्ठांच्या गुणवत्तेबाबत कोणतीही तडजोड होऊ न देणे, हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश असल्याचे कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे निकृष्ट कृषी निविष्ठांची विक्री करणाऱ्या विक्रेत्यांसोबतच तपासणीत कसूर करणाऱ्या अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांवरही वैयक्तिक जबाबदारी निश्चित करून कठोर कारवाई करण्यात येणार असल्याचे कृषी आयुक्तांनी स्पष्ट निर्देश दिले आहेत.

विशेष तपासणी मोहिमेचा आढावा : Maharashtra Agriculture Department