किसानवाणी : विदर्भातील संत्रा उत्पादकांसाठी यंदाचा मृग बहर उत्पादनाच्या दृष्टीने (Orange Export Bangladesh Import Duty) आशादायी मानला जात असला, तरी निर्यातीच्या आघाडीवर निर्माण झालेल्या अडचणींमुळे बागायतदार आणि निर्यातदारांमध्ये चिंता वाढली आहे. सध्या मृग बहरासाठी पोषक हवामान असल्याने संत्र्याचे उत्पादन चांगले होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र, बांगलादेशकडून आयात शुल्कात करण्यात आलेली मोठी वाढ आणि नेपाळमधील बदललेल्या आयात धोरणांमुळे यंदाच्या हंगामात संत्रा निर्यातीवर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे देशांतर्गत बाजारपेठेवरील ताण वाढण्याची भीती व्यक्त होत असून, या प्रश्नात केंद्र सरकारने राजनैतिक पातळीवर हस्तक्षेप करावा, अशी मागणी संत्रा उत्पादक आणि निर्यातदारांकडून केली जात आहे.
संत्रा उत्पादक शेषराव घोडेराव यांनी सांगितले की, यंदा आंबिया बहराच्या काळात तापमान सातत्याने ४० अंश सेल्सिअसच्या पुढे राहिल्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर फळगळ झाली. त्यामुळे अनेक बागायतदारांनी आंबिया बहराऐवजी मृग बहर घेण्याचा निर्णय घेतला. सध्या हवामान अनुकूल असल्याने मृग बहरातील संत्र्याचे उत्पादन समाधानकारक राहण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, चांगले उत्पादन मिळाले तरी त्याला योग्य बाजारपेठ मिळाली नाही, तर उत्पादकांना अपेक्षित दर मिळणे कठीण होऊ शकते, अशी चिंता त्यांनी व्यक्त केली.
विदर्भातील संत्रा निर्यातीसाठी बांगलादेश ही सर्वांत महत्त्वाची बाजारपेठ मानली जाते. परंतु बांगलादेश सरकारने आयात शुल्कात मोठी वाढ केल्यामुळे निर्यात खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. त्यामुळे संत्रा निर्यातीची आर्थिक व्यवहार्यता कमी झाली असून निर्यातदारांसमोर मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे.
त्याचबरोबर नेपाळमधील सत्ताबदलानंतर आयात प्रक्रियेत काही बदल झाल्याने तेथील बाजारपेठेतही अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. विदर्भातील एकूण संत्रा उत्पादनापैकी सुमारे पाच ते सहा टक्के संत्र्यांची निर्यात नेपाळमध्ये केली जाते. त्यामुळे या बाजारपेठेतील अडचणींचाही थेट परिणाम संत्रा उत्पादकांवर होत असल्याचे सांगितले जात आहे.
संत्रा निर्यातदार जावेद खान यांनी सांगितले की, बांगलादेशने २५ टन संत्रा निर्यातीवर सुमारे २३ लाख रुपयांचे आयात शुल्क लागू केल्यामुळे निर्यात खर्चात मोठी वाढ झाली आहे. यापूर्वी संत्रा हंगामात दररोज जवळपास १०० ट्रकद्वारे बांगलादेशमध्ये संत्र्यांची निर्यात केली जात होती. मात्र, शुल्कवाढीनंतर हा व्यवहार अत्यंत मर्यादित प्रमाणात राहिला असून त्यामुळे निर्यातदारांचा उत्साह कमी झाला आहे.
दरम्यान, ‘पतंजली फूड’ने काही काळ संत्र्यांची खरेदी करून नंतर ती बंद केल्याचा उल्लेखही बागायतदारांनी केला आहे. खासगी क्षेत्रातील खरेदी कमी होणे आणि निर्यात बाजारपेठांमधील अडचणी या दोन्ही कारणांमुळे मृग बहरातील संत्र्यांसाठी पर्यायी बाजारपेठांचा शोध घेण्याची गरज अधिक तीव्र झाली आहे.
हे वाचा : Farmer ID 2026: महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी Farmer ID अनिवार्य? मोफत नोंदणीची संपूर्ण प्रक्रिया, पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे | Farmer ID 2026 Agristack Maharashtra
शेतकऱ्यांसाठी मोठी घोषणा! ७.५ HP पर्यंतचे ₹४८ हजार कोटींचे जुने वीज बिल माफ; दिवसा १२ तास मोफत वीज | Maharashtra Farmers Agriculture Electricity Bill
संत्रा निर्यातीसमोरील प्रमुख अडचणी : Orange Export Bangladesh Import Duty
| मुद्दा | परिणाम |
|---|---|
| बांगलादेशने आयात शुल्कात वाढ | निर्यात खर्चात मोठी वाढ |
| २५ टन संत्र्यावर सुमारे ₹२३ लाख आयात शुल्क | निर्यातीची आर्थिक व्यवहार्यता कमी |
| नेपाळमधील बदललेली आयात प्रक्रिया | निर्यातीत अनिश्चितता |
| खासगी खरेदीत घट | उत्पादकांना पर्यायी बाजारपेठेची गरज |
| देशांतर्गत बाजारपेठेवरील वाढता ताण | दरावर दबाव येण्याची शक्यता |
उत्पादकांच्या मते, बांगलादेश आणि नेपाळ या दोन्ही महत्त्वाच्या बाजारपेठांतील अडचणी दूर झाल्यास संत्रा निर्यातीला पुन्हा गती मिळू शकते. त्यामुळे देशांतर्गत बाजारपेठेवरील अतिरिक्त ताण कमी होईल आणि उत्पादकांना त्यांच्या उत्पादनाला चांगला दर मिळण्यास मदत होईल. त्यामुळे केंद्र सरकारने या विषयावर संबंधित देशांशी राजनैतिक स्तरावर चर्चा करून निर्यातीसाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करावे, अशी मागणी संत्रा उत्पादक आणि निर्यातदारांकडून करण्यात येत आहे.