किसानवाणी : नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प अर्थात पोकरा (टप्पा-२) अंतर्गत कृषी व्यवसाय (POCRA Scheme) घटकाच्या माध्यमातून शेतकरी उत्पादक कंपन्या, आत्मा नोंदणीकृत शेतकरी गट, महिला स्वयंसाह्यता बचत गट, गाव संघ, प्रभाग संघ, लोकसंचालित साधन केंद्र तसेच पेसा क्षेत्रातील ग्रामसभा आणि ग्रामपंचायती यांना कृषी व्यवसाय विकासासाठी आर्थिक साह्य उपलब्ध करून दिले जात आहे. अधिकाधिक पात्र संस्थांनी या योजनेचा लाभ घेऊन कृषी व्यवसायाची उभारणी करावी, असे आवाहन ‘आत्मा’चे प्रकल्प संचालक डॉ. मुरली इंगळे यांनी केले आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागातील अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी, महिला आणि आदिवासी भागातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणे हा आहे. हवामान अनुकूल शेतीला प्रोत्साहन देणे, कृषी उत्पादनांचे मूल्यवर्धन करणे, प्रक्रिया उद्योग उभारणे, साठवणूक सुविधा विकसित करणे आणि विपणन व्यवस्थेला बळकटी देऊन शाश्वत उपजीविकेच्या संधी निर्माण करणे, हा या योजनेचा प्रमुख हेतू आहे.
पोकरा अंतर्गत कृषी व्यवसाय घटकामध्ये गोदाम उभारणी, बीज प्रक्रिया केंद्र, प्राथमिक प्रक्रिया केंद्र, मूल्यवर्धन प्रकल्प, पॅकिंग युनिट, साठवणूक सुविधा तसेच कृषी व्यवसायाशी संबंधित इतर विविध उपक्रमांसाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाणार आहे. या माध्यमातून शेतकरी गट आणि संस्थांना उत्पादनानंतरच्या व्यवस्थापनासाठी आवश्यक सुविधा निर्माण करता येणार असून कृषी उत्पादनांना अधिक चांगले बाजारमूल्य मिळण्यास मदत होणार आहे.
या योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना प्रकल्प मूल्याच्या ६० टक्क्यांपर्यंत क्रेडिट लिंक्ड बँक-संलग्न अनुदान उपलब्ध करून दिले जाणार आहे. शासनाकडून कमाल एक कोटी रुपयांपर्यंतच्या प्रकल्प प्रस्तावांचा विचार केला जाणार असून, पात्र संस्थांनी शासनाने निश्चित केलेल्या सर्व अटी व निकषांची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकरी उत्पादक कंपन्या, आत्मा नोंदणीकृत शेतकरी गट, महिला स्वयंसाह्यता बचत गट आणि इतर पात्र संस्थांकडे आवश्यक भागभांडवल, वार्षिक उलाढाल, लेखापरीक्षण अहवाल तसेच प्रकल्पासाठी आवश्यक जमीन आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे असणे बंधनकारक आहे.
याशिवाय, २० लाख रुपयांपेक्षा अधिक मूल्याच्या प्रकल्पांसाठी नोंदणीकृत बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडून नियमानुसार कर्ज घेणे आवश्यक राहणार आहे. त्यामुळे संबंधित प्रकल्पांना आर्थिक शिस्त राखून बँक संलग्न पद्धतीने वित्तपुरवठा केला जाणार आहे.
इच्छुक शेतकरी उत्पादक कंपन्या, महिला बचत गट, शेतकरी गट तसेच इतर पात्र संस्थांनी पोकराच्या अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन नोंदणी करून अर्ज सादर करावेत. अर्ज करण्यासाठी शासनाने निर्धारित केलेली पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.
हे वाचा : बांगलादेशच्या शुल्कवाढीने संत्रा निर्यात अडचणीत; विदर्भातील उत्पादकांची केंद्र सरकारकडे हस्तक्षेपाची मागणी | Orange Export Bangladesh Import Duty
Rain Alert Maharashtra Rain Forecast | राज्यात विजांसह वादळी पावसाचा इशारा; ‘या’ 3 जिल्ह्यांना येलो अलर्ट, IMD चा अंदाज
योजनेची प्रमुख माहिती : POCRA Scheme
| बाब | माहिती |
|---|---|
| योजना | नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प – पोकरा (टप्पा-२) |
| घटक | कृषी व्यवसाय (Agri-Business) |
| लाभार्थी | शेतकरी उत्पादक कंपन्या, आत्मा नोंदणीकृत शेतकरी गट, महिला स्वयंसाह्यता बचत गट, गाव संघ, प्रभाग संघ, लोकसंचालित साधन केंद्र, पेसा क्षेत्रातील ग्रामसभा व ग्रामपंचायती |
| अनुदान | प्रकल्प मूल्याच्या ६०% पर्यंत क्रेडिट लिंक्ड बँक-संलग्न अनुदान |
| कमाल प्रकल्प मूल्य | ₹1 कोटी |
| २० लाखांवरील प्रकल्प | बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडून कर्ज घेणे आवश्यक |
| अर्ज प्रक्रिया | अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज |
पात्र संस्थांनी वेळेत अर्ज करून या योजनेचा लाभ घेतल्यास कृषी व्यवसायाची उभारणी, प्रक्रिया उद्योग, मूल्यवर्धन, साठवणूक आणि विपणन व्यवस्थेचा विकास करण्यासाठी मोठी आर्थिक मदत मिळू शकते. यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी, महिला आणि आदिवासी समाजाच्या उत्पन्नवाढीसह कृषी क्षेत्रात शाश्वत विकासाला चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.