Maharashtra Rain Alert Konkan | कोकण-घाटमाथ्यावर मुसळधार पाऊस; अकोल्यात अतिवृष्टी, खानदेशात भात लागवडीची चिंता

किसानवाणी : राज्यात मान्सूनची चांगली प्रगती सुरू असली तरी पावसाचे वितरण (Maharashtra Rain Alert Konkan) अद्यापही असमान असल्याचे चित्र दिसून येत आहे. मंगळवारी सकाळी आठ वाजेपर्यंतच्या चोवीस तासांत राज्यातील बहुतांश भागात हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस झाला. कोकण, घाटमाथा तसेच सातारा-कोयना परिसरात मात्र मध्यम ते जोरदार पावसाची नोंद झाली. मध्य महाराष्ट्रात पावसाने खरीप पिकांना आधार दिला असून मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक भागांतही समाधानकारक सरी बरसल्या आहेत. मात्र खानदेशातील नाशिक जिल्ह्याच्या डोंगराळ आणि भात उत्पादक पट्ट्यात अद्यापही सरासरीपेक्षा अत्यल्प पाऊस झाल्याने भात रोपवाटिका आणि लागवडीबाबतची चिंता कायम आहे.

कोकण विभागात विशेषतः सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात सलग तिसऱ्या दिवशी मुसळधार पाऊस सुरू राहिला. जिल्ह्यातील सर्व तालुक्यांत जोरदार सरी कोसळल्याने नद्या आणि नाल्यांच्या पाणीपातळीत वाढ झाली आहे. वादळी वाऱ्यामुळे कुडाळ तालुक्यातील वालावल (कर्यातवाडी) येथे घरावर दगड कोसळून नुकसान झाल्याची घटना घडली. आणखी दोन ते तीन दिवस पावसाचा जोर कायम राहिल्यास जिल्ह्यातील भात लागवडीला पूर्ण वेग येण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. घाटमाथ्यावरही पावसाचा जोर कायम असून भिरा येथे सर्वाधिक १८५ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली.

मध्य महाराष्ट्रात झालेल्या पावसामुळे खरीप पेरण्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. पुणे जिल्ह्यातील मुळशी तालुक्यात मुठे येथे २५, आंबवणे येथे २९, मावळ तालुक्यातील लोणावळा येथे ३८, वेल्हे येथे ४१, विंझर येथे १८, तर इंदापूर तालुक्यातील लाखेवाडी येथे १९ आणि सणसर येथे ३९ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. या पावसामुळे आधीच पेरणी झालेल्या पिकांना आवश्यक ओलावा मिळाला असून अनेक भागांत शेतकऱ्यांनी उर्वरित पेरणीची कामे वेगाने सुरू केली आहेत.

सातारा जिल्ह्यात खटाव तालुका वगळता बहुतांश भागांत हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस झाला. महाबळेश्वर आणि पाटण तालुक्यात पावसाचा जोर अधिक होता. कोयना धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात कोयना येथे ३९, नवजा येथे ६५ आणि महाबळेश्वर येथे ५३ मिलिमीटर पाऊस झाला. या पावसामुळे कोयना धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा ९.३६ टीएमसीपर्यंत पोहोचला आहे. नगर, सोलापूर आणि सांगली जिल्ह्यांमध्ये काही ठिकाणी हलका शिडकावा झाला असला तरी अनेक भागांतील शेतकरी अजूनही दमदार पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत.

खानदेशात मात्र परिस्थिती चिंताजनक राहिली आहे. नाशिक जिल्ह्यात जून महिन्यात सरासरी १७४.४ मिलिमीटर पावसाच्या तुलनेत केवळ ५२.९ मिलिमीटर पाऊस झाला आहे. गेल्या चोवीस तासांतील जिल्ह्याची सरासरी केवळ ३.४ मिलिमीटर इतकी राहिली. विशेषतः डोंगराळ आणि भात उत्पादक तालुक्यांत अपेक्षित पाऊस न झाल्याने भात रोपवाटिकांची वाढ मंदावली असून नियमित लागवडीसाठी अजूनही दमदार पावसाची गरज असल्याचे चित्र आहे. जळगाव, धुळे आणि नंदुरबार जिल्ह्यांतही केवळ तुरळक सरी पडल्या.

मराठवाड्यात अनेक भागांत मध्यम स्वरूपाचा पाऊस झाला. परभणी जिल्ह्यात सरासरी ८.६ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. जिल्ह्यातील ५२ पैकी ४८ महसूल मंडलांत पाऊस झाला असून टाकळी कुंभकर्ण मंडलात सर्वाधिक ४० मिलिमीटर पाऊस पडला. लातूर जिल्ह्यात सरासरी ५.२ मिलिमीटर पाऊस झाला. लातूर तालुक्यात १३ मिलिमीटर तर जळकोट येथे केवळ ०.३ मिलिमीटर पाऊस झाला. धाराशिव जिल्ह्यात सरासरी ३.७ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली असून धाराशिव, कळंब, लोहारा आणि वाशी तालुक्यांत तुलनेने अधिक सरी झाल्या. या पावसामुळे सोयाबीन, तूर, मूग आणि उडीद पिकांना दिलासा मिळाला असला तरी उर्वरित क्षेत्रातील शेतकरी पुढील पावसाची वाट पाहत आहेत.

विदर्भात अकोला जिल्ह्यात काही भागांत अतिवृष्टीची नोंद झाली. जिल्ह्यात सरासरी १५.७ मिलिमीटर पाऊस झाला असून तेल्हारा तालुक्यातील अडगाव येथे ९९.५, पंचगव्हाण येथे ८०.३ आणि हिवरखेड येथे ६६.८ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. गडचिरोली जिल्ह्यात २४.४, चंद्रपूर येथे १२, गोंदिया येथे ८.२, नागपूर येथे ७.८, तर अमरावती आणि वर्धा येथे प्रत्येकी १.४ मिलिमीटर पाऊस झाला. या पावसामुळे पेरणी झालेल्या क्षेत्रातील पिकांना ओलावा मिळाला असून काही भागांत नव्याने पेरणीची कामे सुरू झाली आहेत.

राज्यातील सर्वाधिक पावसाची नोंद (ता. ३० जून, सकाळी ८ वाजेपर्यंत) : Maharashtra Rain Alert Konkan

एकूणच, कोकण, घाटमाथा, सातारा-कोयना आणि विदर्भातील काही भागांत मान्सूनने जोर धरला असला तरी खानदेशातील भातपट्टा आणि मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांना अजूनही समाधानकारक पावसाची प्रतीक्षा आहे. राज्यातील खरीप हंगामाच्या पुढील वाटचालीसाठी आगामी काही दिवसांतील पावसाचे प्रमाण अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.