कोंबड्यांना खरंच इंजेक्शन देतात? जाणून ‘ घ्या ‘ संपूर्ण सत्य |Broiler Chicken Injection Myth

किसानवाणी : बाजारात मिळणाऱ्या ब्रॉयलर कोंबड्यांबाबत अनेक गैरसमज पसरलेले दिसतात. त्यापैकी सर्वात सामान्य प्रश्न म्हणजे कोंबड्यांना इंजेक्शन देऊन मोठे केले जाते का? (Broiler Chicken Injection Myth) अनेक लोकांना असे वाटते की काही दिवसांत कोंबड्यांचे वजन झपाट्याने वाढत असल्यामुळे त्यांना हार्मोन्स किंवा इंजेक्शन दिले जात असावे. मात्र पशुवैद्यकीय तज्ज्ञ आणि पोल्ट्री क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते हा समज पूर्णपणे चुकीचा आहे.

ब्रॉयलर कोंबड्यांची वाढ ही मुख्यतः आधुनिक वैज्ञानिक पद्धती, संतुलित खाद्य, योग्य तापमान नियंत्रण आणि सुधारित जातींमुळे होते. गेल्या अनेक वर्षांपासून पोल्ट्री उद्योगात संशोधनाच्या माध्यमातून अशा जाती विकसित करण्यात आल्या आहेत ज्या कमी कालावधीत अधिक वजन वाढवू शकतात. त्यामुळे 35 ते 45 दिवसांत कोंबडी बाजारासाठी तयार होते. यामध्ये इंजेक्शनचा कोणताही संबंध नसल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.

प्रत्यक्षात हजारो कोंबड्यांना दररोज इंजेक्शन देणे आर्थिकदृष्ट्या आणि व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने शक्य नाही. प्रत्येक कोंबडीला स्वतंत्रपणे इंजेक्शन देण्यासाठी मोठा वेळ, मनुष्यबळ आणि खर्च लागतो. त्यामुळे व्यावसायिक पोल्ट्री फार्ममध्ये अशी पद्धत वापरली जात नाही. काही वेळा रोगप्रतिबंधक लसीकरणासाठी लस दिली जाते, मात्र ते आरोग्य सुरक्षेसाठी असते आणि वजन वाढवण्यासाठी नाही.

कोंबड्यांची जलद वाढ होण्यामागे योग्य पोषण हा महत्त्वाचा घटक असतो. खाद्यामध्ये प्रथिने, ऊर्जा, जीवनसत्त्वे आणि खनिजांचे संतुलित प्रमाण ठेवले जाते. त्याचबरोबर फार्ममधील तापमान, स्वच्छता आणि पाण्याची गुणवत्ता याकडे विशेष लक्ष दिले जाते. त्यामुळे कोंबड्यांची वाढ नैसर्गिकरीत्या वेगाने होते.

खालील तक्त्यात कोंबड्यांच्या वाढीबाबतचे काही गैरसमज आणि वास्तव दिले आहे: Broiler Chicken Injection Myth

पोल्ट्री उद्योग हा आज ग्रामीण भागातील मोठा रोजगाराचा स्रोत बनला आहे. कमी कालावधीत उत्पन्न मिळत असल्यामुळे अनेक शेतकरी पूरक व्यवसाय म्हणून पोल्ट्रीकडे वळत आहेत. मात्र सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या अपूर्ण माहितींमुळे ग्राहकांमध्ये संभ्रम निर्माण होतो. त्यामुळे कोणतीही माहिती स्वीकारण्यापूर्वी तज्ज्ञांचे मत आणि अधिकृत माहिती तपासणे आवश्यक आहे.

पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, योग्य तापमान, स्वच्छता, संतुलित आहार आणि सुधारित व्यवस्थापन यामुळेच कोंबड्यांची वाढ वेगाने होते. त्यामुळे “इंजेक्शन देऊन कोंबड्या मोठ्या करतात” हा दावा वैज्ञानिकदृष्ट्या चुकीचा मानला जातो.