किसानवाणी : महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिक पावसाच्या प्रतीक्षेत असतानाच हवामान (Maharashtra Weather Update) विभागाकडून महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. नैऋत्य मोसमी वारे अर्थात मॉन्सूनने दक्षिण कोकणात प्रवेश केला असून सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी जिल्ह्यांतील काही भागांमध्ये ९ जूनपर्यंत मध्यम ते जोरदार पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. मात्र त्यानंतर राज्यातील पावसाचा एकंदरीत जोर कमी होण्याची शक्यता असून मॉन्सूनच्या पुढील प्रगतीचाही वेग मंदावू शकतो, अशी माहिती कृषी व आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने दिली आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, सध्या मॉन्सून कोकण किनारपट्टीच्या काही भागांमध्ये सक्रिय असला तरी राज्याच्या अंतर्गत भागांमध्ये त्याचा प्रभाव अद्याप मर्यादित आहे. त्यामुळे आगामी काही दिवसांमध्ये राज्यभर समाधानकारक पावसाची परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता कमी असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. विशेषतः खरीप हंगामाच्या पेरणीसाठी आवश्यक असणारा व्यापक आणि सातत्यपूर्ण पाऊस अद्याप दिसून येत नसल्याने शेतकऱ्यांनी घाईघाईने पेरणीचे निर्णय घेऊ नयेत, असे संकेत या अंदाजातून मिळत आहेत.
किमान १५ जूनपर्यंत विदर्भ, मराठवाडा, खानदेश आणि मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये दुपारनंतर ढगाळ वातावरण निर्माण होण्याची शक्यता आहे. यासोबतच काही ठिकाणी मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि वादळी वाऱ्यासह विखुरलेल्या स्वरूपाचा पाऊस पडू शकतो. मात्र हा पाऊस मर्यादित क्षेत्रापुरताच राहण्याची शक्यता असून त्याचा फायदा सर्व भागांना समान प्रमाणात होईल, अशी परिस्थिती सध्या दिसत नाही.
कृषी विभागाच्या मते, या कालावधीत होणारा पाऊस हा प्रामुख्याने स्थानिक वातावरणीय बदलांमुळे निर्माण होणारा असेल. त्यामुळे तो खरीप पिकांच्या पेरणीसाठी आवश्यक असलेल्या ओलाव्याची खात्री देऊ शकणार नाही. परिणामी शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अद्ययावत अंदाज लक्षात घेऊनच पेरणीचे नियोजन करावे, असा सल्ला देण्यात आला आहे.
दरम्यान, राज्यातील उष्णतेची लाट अद्याप पूर्णपणे कमी झालेली नाही. किमान १२ जूनपर्यंत अनेक भागांमध्ये कमाल तापमान सध्याच्या पातळीवर कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. विशेषतः विदर्भ आणि खानदेशातील काही जिल्ह्यांमध्ये कमाल तापमान ४० अंश सेल्सिअसपेक्षा अधिक राहू शकते. तर मराठवाड्यातील अनेक भागांमध्ये तापमान ३५ ते ४० अंश सेल्सिअस दरम्यान राहण्याचा अंदाज आहे.
| विभाग | हवामानाचा अंदाज |
|---|---|
| दक्षिण कोकण | ९ जूनपर्यंत मध्यम ते जोरदार पाऊस |
| विदर्भ | मेघगर्जनेसह विखुरलेला पाऊस, तापमान ४०°C पेक्षा अधिक |
| खानदेश | वादळी पावसाची शक्यता, तापमान ४०°C पेक्षा अधिक |
| मराठवाडा | तुरळक पाऊस, तापमान ३५ ते ४०°C |
| मध्य महाराष्ट्र | काही भागांत दुपारनंतर मेघगर्जनेसह पाऊस |
एकूणच, मॉन्सून महाराष्ट्रात दाखल झाला असला तरी त्याच्या प्रगतीचा वेग पुढील काही दिवस मंदावण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे राज्यभर एकाचवेळी चांगला पाऊस पडेल, अशी अपेक्षा सध्या तरी हवामान अंदाजातून दिसून येत नाही. शेतकऱ्यांनी हवामानातील घडामोडींवर लक्ष ठेवूनच कृषी नियोजन करणे आवश्यक ठरणार आहे.