किसानवाणी : आगामी खरीप हंगाम अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपला असताना सोलापूर जिल्ह्यात डीएपी (Solapur News DAP Fertilizer) खताच्या टंचाईचे गंभीर चित्र समोर आले आहे. खरीप पेरणीच्या तयारीला वेग आला असताना शेतकऱ्यांकडून डीएपी खताची मागणी झपाट्याने वाढत आहे. मात्र, मागणीच्या तुलनेत उपलब्ध साठा अत्यंत अपुरा असल्याने शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. विशेष म्हणजे, संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यात सध्या केवळ आठ टन डीएपी खताचा साठा उपलब्ध असल्याची माहिती समोर आली आहे.
खरीप हंगामात कापूस, सोयाबीन तसेच इतर नगदी आणि अन्नधान्य पिकांच्या पेरणीसाठी डीएपी खताचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. पिकांच्या सुरुवातीच्या वाढीसाठी आवश्यक असलेले नत्र आणि स्फुरद या अन्नद्रव्यांचा पुरवठा डीएपीद्वारे होत असल्याने शेतकरी या खताला प्राधान्य देतात. त्यामुळे पावसाळ्याच्या सुरुवातीस आणि पेरणीपूर्व काळात डीएपीची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. यंदाही अशीच परिस्थिती असताना उपलब्ध साठा अत्यल्प असल्याने अनेक शेतकरी चिंतेत पडले आहेत.
खताच्या तुटवड्यामुळे बाजारात डीएपी मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांची धावपळ सुरू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पेरणीच्या नियोजनावर या परिस्थितीचा परिणाम होऊ शकतो, अशी भीतीही व्यक्त होत आहे. जिल्ह्यातील विविध कृषी केंद्रांमध्ये शेतकरी डीएपीची चौकशी करत असले तरी पुरेसा साठा उपलब्ध नसल्याने अडचणी निर्माण होत आहेत.
दरम्यान, या परिस्थितीची दखल घेत कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना पर्यायी खतांचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. केवळ डीएपीवर अवलंबून न राहता संतुलित खत व्यवस्थापनासाठी बाजारात उपलब्ध असलेली संयुक्त खते तसेच एनपीके (NPK) खतांचा वापर करावा, असा सल्ला विभागाकडून देण्यात आला आहे. तसेच माती परीक्षण अहवालाच्या आधारे खतांचा वापर केल्यास उत्पादन खर्च कमी होण्यास मदत होईल आणि पिकांना आवश्यक अन्नद्रव्यांचा पुरवठाही योग्य प्रमाणात होईल, असे कृषी तज्ज्ञांनी सांगितले आहे.
डीएपीच्या टंचाईमुळे काही ठिकाणी कृत्रिम टंचाई निर्माण करून खताचा काळाबाजार होण्याची शक्यता देखील व्यक्त केली जात आहे. काही विक्रेत्यांकडून जादा दर आकारणे किंवा खत विक्रीसाठी अन्य वस्तू खरेदी करण्याची सक्ती करण्याचे प्रकार घडू नयेत, यासाठी कृषी विभागाने विशेष खबरदारी घेतली आहे. विभागाने भरारी पथके नियुक्त केली असून लिंकिंग, साठेबाजी किंवा काळाबाजार करणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई करण्यात येईल, असा इशाराही देण्यात आला आहे.
खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर डीएपीचा पुरेसा साठा उपलब्ध करून देणे ही सध्या प्रशासनासमोरील मोठी जबाबदारी ठरत आहे. शेतकऱ्यांनी घाबरून न जाता कृषी विभागाच्या मार्गदर्शनानुसार संतुलित खत व्यवस्थापनाचा अवलंब करावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.