किसानवाणी : देशातील कापूस बाजाराला सध्या सकारात्मक वातावरण मिळत असून, यंदा कापसाखालील (Cotton Price) लागवड क्षेत्रात झालेली घट आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कापसाच्या दरातील वाढ यामुळे देशांतर्गत कापसाच्या किमतींना चांगला आधार मिळत आहे. भारतीय कापूस महामंडळ (सीसीआय) यांनी सलग दोन दिवसांत कापसाच्या विक्री दरात प्रति कँडी (३५६ किलो) तब्बल ८०० रुपयांची वाढ केल्याने बाजारात तेजीचे संकेत अधिक स्पष्ट झाले आहेत.
कापूस बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, सध्या देशात कापसाची उपलब्धता समाधानकारक असली तरी उच्च प्रतीच्या कापसाचा साठा मर्यादित आहे. त्यामुळे आगामी काळात चांगल्या दर्जाच्या कापसाला अधिक मागणी राहण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर, पुढील काही दिवसांत अनेक भागांमध्ये समाधानकारक पाऊस झाला नाही, तर नव्याने उभ्या असलेल्या कापूस पिकावर परिणाम होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत उत्पादनावर परिणाम झाल्यास कापसाच्या दरांना आणखी आधार मिळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
यंदाच्या खरीप हंगामात देशात कापूस लागवड क्षेत्रात लक्षणीय घट झाली आहे. १० जुलैपर्यंत उपलब्ध आकडेवारीनुसार देशात ७९.५४ लाख हेक्टर क्षेत्रावर कापूस लागवड झाली आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत ९३.९५ लाख हेक्टरवर कापूस लागवड झाली होती. म्हणजेच यंदा कापसाखालील क्षेत्रात सुमारे १५ टक्क्यांची घट नोंदविण्यात आली आहे. लागवड क्षेत्र कमी झाल्याने आगामी उत्पादनाबाबत बाजारात काही प्रमाणात चिंता व्यक्त केली जात आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींचाही भारतीय कापूस बाजारावर सकारात्मक परिणाम होत आहे. अमेरिकेतील इंटर-कॉन्टिनेंटल एक्स्चेंज (ICE) वरील कापूस वायद्यांचे दर ८१ ते ८२ सेंट प्रति पौंड या पातळीपर्यंत पोहोचले आहेत. जागतिक बाजारातील ही तेजी भारतीय बाजारातील दरांना आधार देत असल्याचे व्यापार क्षेत्रातील जाणकारांचे मत आहे.
दरम्यान, भारतीय कापूस महामंडळाकडून मोठ्या प्रमाणावर कापसाची विक्री सुरू असतानाही बाजारातील मागणी कायम असल्याचे चित्र दिसून येत आहे. यावरून वस्त्रोद्योग आणि व्यापाऱ्यांकडून कापसाची खरेदी सुरू असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
सध्या देशातील कापसाची रोजची बाजार आवकही लक्षणीयरीत्या घटली आहे. सध्या दररोज केवळ ७ ते ८ हजार गाठींची आवक होत असल्याचे बाजारातील सूत्रांनी सांगितले आहे. आवक कमी होणे आणि उच्च प्रतीच्या कापसाचा मर्यादित साठा या दोन्ही कारणांमुळे चालू हंगामाच्या उर्वरित कालावधीत कापसाच्या किमती मजबूत राहू शकतात, असा अंदाज बाजारातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.
महत्त्वाचे आकडे : Cotton Price
| बाब | माहिती |
|---|---|
| १० जुलैपर्यंत कापूस लागवड | ७९.५४ लाख हेक्टर |
| गेल्या वर्षीची लागवड | ९३.९५ लाख हेक्टर |
| लागवडीत घट | सुमारे १५% |
| CCI विक्री दर वाढ | प्रति कँडी (३५६ किलो) ₹८०० |
| ICE वरील कापूस वायदे | ८१ ते ८२ सेंट प्रति पौंड |
| सध्याची रोजची आवक | ७ ते ८ हजार गाठी |