किसानवाणी : बदलत्या हवामानामुळे फळबागांचे वाढते नुकसान लक्षात घेता शेतकऱ्यांनी फळपीक विमा (Crop Insurance PMFBY) योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन तालुका कृषी विभागाने केले आहे. अवकाळी पाऊस, गारपीट, वादळी वारे, पावसाचा खंड तसेच वाढते तापमान यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींमुळे फळपिकांच्या उत्पादनावर मोठा परिणाम होत असून शेतकऱ्यांना आर्थिक फटका बसत आहे. या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान पीकविमा योजनेअंतर्गत वर्ष २०२६ साठी फळपीक विमा योजना राबविण्यात येत असून पात्र शेतकऱ्यांनी विहित मुदतीत अर्ज करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
या योजनेमध्ये संत्रा, मोसंबी, डाळिंब, पेरू, लिंबू, सीताफळ आणि हळद या पिकांचा समावेश करण्यात आला आहे. यापैकी संत्रा, मोसंबी, डाळिंब, पेरू, लिंबू आणि हळद या पिकांसाठी विमा प्रस्ताव सादर करण्याची अंतिम मुदत मंगळवार, १४ जुलै २०२६ आहे. तर सीताफळ उत्पादक शेतकऱ्यांना ३१ जुलै २०२६ पर्यंत अर्ज करण्याची संधी उपलब्ध आहे.
रिसोड तालुक्यासह जिल्ह्यात विविध फळपिकांची मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून हवामानातील सातत्याने होणाऱ्या बदलांमुळे उत्पादनात घट होत असून अनेक शेतकऱ्यांना आर्थिक नुकसान सहन करावे लागत आहे. अशा परिस्थितीत फळपीक विमा योजना ही शेतकऱ्यांना नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणाऱ्या आर्थिक नुकसानीपासून संरक्षण देणारी महत्त्वाची योजना ठरत आहे.
कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना अर्ज करताना आवश्यक माहिती अचूक भरण्याचे आवाहन केले आहे. अर्जामध्ये पीकाचे नाव, लागवड क्षेत्र, आधार क्रमांक, बँक खात्याची माहिती तसेच इतर आवश्यक तपशील योग्य प्रकारे नमूद करणे आवश्यक आहे. चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती दिल्यास विमा दावा प्रक्रियेत अडचणी निर्माण होऊ शकतात. तसेच, पिकांचे नुकसान झाल्यास शासनाने निर्धारित केलेल्या कालावधीत संबंधित यंत्रणेला त्याची माहिती देणेही आवश्यक राहणार आहे.
यंदाच्या वर्षी हळद पिकालाही फळपीक विमा योजनेअंतर्गत संरक्षण देण्यात आले आहे. हळद पिकासाठी प्रति हेक्टर ९ हजार रुपये विमा हप्ता निश्चित करण्यात आला असून १ लाख ८० हजार रुपये संरक्षित रक्कम मंजूर करण्यात आली आहे. पावसाचा खंड, कमी पाऊस, अवेळी पाऊस तसेच जास्त तापमानामुळे होणाऱ्या नुकसानीस नियमानुसार विमा संरक्षण मिळणार असल्याचे कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे.
शेतकऱ्यांच्या सोयीसाठी खालीलप्रमाणे अंतिम मुदतीची माहिती देण्यात आली आहे : Crop Insurance PMFBY
| पीक | अर्जाची अंतिम मुदत |
|---|---|
| संत्रा | १४ जुलै २०२६ |
| मोसंबी | १४ जुलै २०२६ |
| डाळिंब | १४ जुलै २०२६ |
| पेरू | १४ जुलै २०२६ |
| लिंबू | १४ जुलै २०२६ |
| हळद | १४ जुलै २०२६ |
| सीताफळ | ३१ जुलै २०२६ |
कृषी विभागाने पात्र शेतकऱ्यांना अंतिम मुदतीची वाट न पाहता तातडीने विमा प्रस्ताव भरून आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज सादर करण्याचे आवाहन केले आहे. अधिक माहितीसाठी कृषी सहायक, मंडळ कृषी अधिकारी किंवा संबंधित तालुका कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन तालुका कृषी अधिकारी मगनदास तावरे यांनी केले आहे. वेळेत विमा काढल्यास नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणाऱ्या उत्पादनातील घट आणि आर्थिक नुकसान यापासून शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणावर संरक्षण मिळू शकते.