वन्य प्राण्यांनी पिकांचे नुकसान केले? 48 तासांत तक्रार करा, ‘ थेट खात्यात’ मिळेल मदत… |Wild Animal Damage

किसानवाणी : शेती पिकांचे वन्य प्राण्यांमुळे होणारे नुकसान ही राज्यातील अनेक शेतकऱ्यांसमोरील गंभीर समस्या बनली आहे. रानडुक्कर, नीलगाय, माकडे, हरीण, गवा तसेच इतर वन्य प्राण्यांमुळे (Wild Animal Damage) पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने समोर येत असतात. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा मिळावा यासाठी शासनाकडून नुकसानभरपाईची तरतूद करण्यात आली आहे. मात्र ही मदत मिळवण्यासाठी नुकसान झाल्यानंतर निर्धारित कालावधीत तक्रार नोंदवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

वन्य प्राण्यांमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास संबंधित शेतकऱ्याने 48 तासांच्या आत वन विभागाकडे तक्रार नोंदवणे आवश्यक आहे. तक्रार वेळेत नोंदविल्यास वन विभागाचे अधिकारी घटनास्थळी भेट देऊन पंचनामा करतात आणि नुकसानीचे मूल्यांकन करतात. त्यानंतर पात्र शेतकऱ्यांना शासनाच्या नियमांनुसार आर्थिक मदत मंजूर केली जाते. मंजूर झालेली मदत थेट लाभार्थी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.

तक्रार नोंदविताना शेतकऱ्यांनी नुकसान झालेल्या क्षेत्राची माहिती, पिकाचा प्रकार, अंदाजे नुकसान तसेच आवश्यक कागदपत्रे उपलब्ध करून द्यावीत. शक्य असल्यास नुकसानीचे छायाचित्र किंवा व्हिडिओ पुरावा म्हणून सादर करणेही उपयुक्त ठरते. त्यामुळे पंचनामा प्रक्रिया अधिक सुलभ होते आणि नुकसानभरपाईचा दावा जलदगतीने निकाली निघण्यास मदत मिळते.

वन विभागाच्या विविध कार्यालयांमध्ये प्रत्यक्ष जाऊन तक्रार करता येते. तसेच काही ठिकाणी ऑनलाइन किंवा दूरध्वनीद्वारेही प्राथमिक माहिती देण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. तक्रार दाखल केल्यानंतर अधिकारी प्रत्यक्ष पाहणी करून नुकसानीचा अहवाल तयार करतात. या अहवालाच्या आधारे नुकसानभरपाई निश्चित केली जाते.

नुकसानभरपाईसाठी महत्त्वाच्या बाबी : Wild Animal Damage

शेतकऱ्यांनी नुकसान झाल्यानंतर विलंब न करता तातडीने वन विभागाशी संपर्क साधणे गरजेचे आहे. अनेकदा उशिरा तक्रार केल्यामुळे नुकसानभरपाई मिळण्यात अडचणी निर्माण होतात. त्यामुळे पिकांचे नुकसान झाल्याचे लक्षात येताच तत्काळ माहिती देणे हितावह ठरते.

वन्य प्राण्यांचा वाढता वावर आणि त्यातून होणारे पिकांचे नुकसान लक्षात घेता शासनाने नुकसानभरपाई प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि जलद करण्यावर भर दिला आहे. त्यामुळे पात्र शेतकऱ्यांना मदतीची रक्कम थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. ही योजना शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देण्यासोबतच शेतीतील नुकसानाचा काही प्रमाणात भार कमी करण्यासाठी महत्त्वाची ठरत आहे.