किसानवाणी : रब्बी हंगामात जनावरांसाठी हिरवा आणि पौष्टिक चारा उपलब्ध(Oat Fodder Crop)करून देण्यासाठी ओट हे महत्त्वाचे चारा पीक मानले जाते. थंड हवामान ओट पिकाला चांगले मानवते. ओटचा पाला हिरवा आणि पौष्टिक असून त्याचे खोड मऊ आणि रसाळ असतात. त्यामुळे जनावरे हा चारा आवडीने खातात. ओटचा वापर हिरवा चारा, वाळलेला चारा, भुसा तसेच मुरघास तयार करण्यासाठी … Read more
किसानवाणी : पावसाचा मोठा खंड पडल्यास त्याचा परिणाम केवळ पिकांवरच होत नाही, तर(Livestock Management Animal Care) जनावरांच्या आरोग्यावर आणि दूध उत्पादनावरही होऊ शकतो. पावसाची उघडीप वाढल्याने हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता कमी होणे, उष्णतेचा ताण वाढणे तसेच गोचीड, गोमाशे आणि डासांचा प्रादुर्भाव वाढणे अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी जनावरांच्या चारा, पाणी, निवारा, बाह्यपरजीवी … Read more
किसानवाणी : राज्यातील पशुधनाला लाळ्या खुरकूत (Foot and Mouth Disease) या अत्यंत संसर्गजन्य आणि घातक विषाणूजन्य रोगापासून संरक्षण मिळावे, यासाठी पशुसंवर्धन विभागातर्फे १३ ऑगस्ट २०२६ पासून राज्यभर लाळ्या खुरकूत रोगप्रतिबंधक लसीकरण मोहिमेची नववी फेरी राबविण्यात येणार आहे. या मोहिमेत राज्यातील सर्व पशुपालकांनी आपल्या पशुधनाचे शंभर टक्के लसीकरण करून सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन पशुसंवर्धन आयुक्त … Read more
किसानवाणी : पावसाळ्याच्या सुरुवातीला रानात उगवणारे कोवळे हिरवे गवत हे शेळ्या आणि मेंढ्यांसाठी अत्यंत पौष्टिक मानले जाते. मात्र, याच काळात पशुपालकांसमोर एक गंभीर समस्या निर्माण होते. ती म्हणजे आंत्रविषार (पावसाळ्यात शेळ्या-मेंढ्यांमध्ये आंत्रविषाराचा वाढतो धोका; ‘ही’ लक्षणे दिसताच त्वरित करा लसीकरण (Goat Farming Enterotoxemia) हा जीवघेणा आजार. हा आजार Clostridium perfringens या जिवाणूमुळे होतो. विशेष बाब … Read more
किसानवाणी : उष्ण हवामानाशी सहज जुळवून घेण्याची क्षमता, रोगप्रतिकारक शक्ती,(Indigenous Cattle) कमी खर्चात पालन, नैसर्गिक प्रजनन क्षमता तसेच शेण आणि गोमूत्राच्या माध्यमातून सेंद्रिय व नैसर्गिक शेतीला मिळणारे महत्त्वपूर्ण योगदान यामुळे देशी गोवंश आजही ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा भक्कम आधार मानला जातो. बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर शाश्वत शेतीला प्रोत्साहन देणे, कार्बन उत्सर्जन कमी करणे, मृदासंवर्धनाला चालना देणे आणि जैवविविधतेचे … Read more
किसानवाणी : पावसाळा सुरू झाल्यानंतर वातावरणातील आर्द्रता वाढते, जागोजागी पाणी साचते आणि गोठ्यामध्येही ओलसरपणा (Cattle Shed Management) निर्माण होतो. ही परिस्थिती डास, माशा, गोमाशा आणि इतर लहान कीटकांच्या वाढीसाठी अत्यंत पोषक ठरते. या कीटकांचा प्रादुर्भाव वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम जनावरांच्या आरोग्यावर होतो. इतकेच नव्हे, तर दुभत्या जनावरांच्या दूध उत्पादनातही मोठी घट होऊ शकते. त्यामुळे पावसाळ्यात … Read more
किसानवाणी : ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत शेतीनंतर दुग्ध व्यवसाय हा शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचा सर्वात महत्त्वाचा आधार मानला जातो. महाराष्ट्रातील लाखो लहान आणि मध्यम शेतकरी दररोज दूध विक्रीतून (Dairy Farming Milk Production) आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. मात्र, गेल्या काही वर्षांत पशुखाद्य, चारा, औषधे, वीज, मजुरी आणि वाहतूक खर्चात सातत्याने वाढ होत असताना दूध उत्पादकांना मिळणारा दर त्याच प्रमाणात वाढलेला … Read more
किसानवाणी : पावसाळा सुरू होताच जनावरांसाठी हिरव्या चाऱ्याची (Monsoon Livestock Care) मुबलक उपलब्धता होते. नव्याने उगवलेला कोवळा हिरवा चारा पोषक घटकांनी समृद्ध असल्यामुळे जनावरे तो अतिशय आवडीने खातात. मात्र हा चारा जितका पौष्टिक आहे, तितकीच तो योग्य पद्धतीने खाऊ घालण्याची गरजही आहे. कारण हिरवा चारा जास्त प्रमाणात किंवा चुकीच्या पद्धतीने दिल्यास जनावरांमध्ये पोटफुगी, अपचन आणि … Read more
किसानवाणी : महाराष्ट्रात शेतीला जोडधंदा म्हणून शेळीपालन व्यवसायाचा स्वीकार करणाऱ्या शेतकऱ्यांची संख्या सातत्याने वाढत आहे. कमी भांडवलात सुरू करता येणारा आणि नियमित उत्पन्न देणारा व्यवसाय म्हणून शेळीपालनाकडे (Goat Farming Scheme) पाहिले जाते. त्यामुळे राज्य आणि केंद्र सरकारकडूनही शेळीपालनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी विविध अनुदान योजना राबवल्या जात आहेत. या योजनांच्या माध्यमातून शेळ्या खरेदी करण्यापासून ते शेड उभारणी, … Read more
किसानवाणी : महाराष्ट्र हा कृषिप्रधान राज्य असून शेतीबरोबरच पशुपालन (Maharashtra Livestock Biodiversity) हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. राज्यात विविध प्रकारच्या देशी गायी, म्हशी, शेळ्या, मेंढ्या आणि कुक्कुट जाती आढळतात. या स्थानिक पशुधन जातींमध्ये विशिष्ट आनुवंशिक गुणधर्म, रोगप्रतिकारक क्षमता, स्थानिक हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि कमी खर्चात उत्पादन देण्याची क्षमता असल्यामुळे त्यांचे संवर्धन … Read more