शेतीमाल प्रक्रियेतील नवी क्रांती! मिनिमल प्रोसेसिंगमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्याची मोठी संधी | Post Harvest Management

Post Harvest Management

किसानवाणी : कृषी क्षेत्रात उत्पादन वाढविण्याइतकेच उत्पादनाला योग्य बाजारपेठ (Post Harvest Management) आणि योग्य दर मिळणेही महत्त्वाचे ठरत आहे. मात्र, निसर्गाचा लहरीपणा, उत्पादनातील वाढ आणि बाजारातील मागणी-पुरवठ्याचा ताळमेळ न बसल्यामुळे अनेकदा शेतकऱ्यांना आपल्या शेतीमालाला योग्य भाव मिळत नाही. परिणामी, मेहनतीने पिकवलेला भाजीपाला आणि फळे अत्यल्प दराने विकावी लागतात किंवा काही वेळा बाजारभाव नसल्याने ती टाकून … Read more

जांभळाची नासाडी थांबवा! ‘या’ यंत्रातून तासाला 80 किलो गर, बियांमधूनही कमाई | Jamun Processing Pulp Machine

Jamun Processing Pulp Machine

किसानवाणी : पूर्वी प्रामुख्याने रानमेवा म्हणून ओळखले जाणारे जांभूळ (Jamun Processing Pulp Machine) पूर्वी प्रामुख्याने रानमेवा म्हणून ओळखले जाणारे जांभूळ आता व्यावसायिक शेतीतही आपले स्थान निर्माण करत आहे. भारतातील सदाहरित आणि औषधी गुणधर्मांनी समृद्ध फळझाडांमध्ये जांभळाची गणना केली जाते. गडद जांभळ्या-काळ्या रंगाची, आंबट-गोड आणि किंचित तुरट चव असलेली ही फळे पौष्टिकतेबरोबरच आरोग्यवर्धक गुणधर्मांसाठी प्रसिद्ध आहेत. … Read more

प्रतवारी, मूल्यवर्धन आणि मानकीकरण; शेतीमालाच्या नफ्याचे तीन आधारस्तंभ |Value Addition Grading

Value Addition

किसानवाणी : शेतीमालाचे उत्पादन वाढविण्यासोबतच त्याला योग्य बाजारपेठ आणि चांगला दर मिळणे हे शेतकऱ्यांसमोरील मोठे आव्हान आहे. अनेकदा दर्जेदार उत्पादन असूनही प्रतवारीचा अभाव, प्रक्रिया न केलेला माल आणि एकसमान गुणवत्ता (Value Addition) नसल्यामुळे शेतकऱ्यांना अपेक्षित दर मिळत नाही. अशा परिस्थितीत प्रतवारी, मूल्यवर्धन आणि मानकीकरण या तीन घटकांचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत असून कृषी क्षेत्रात त्यांना विशेष … Read more

दुग्ध प्रथिनातून मूल्यवर्धनाची संधी; व्हे प्रोटीन आणि फंक्शनल फूड्समुळे वाढणार उत्पन्न | Dairy Entrepreneurship Milk Protein

Dairy Entrepreneurship Milk Protein

किसानवाणी : दूध हे निसर्गाने दिलेले सर्वांत परिपूर्ण अन्न मानले जाते. दुधामध्ये सुमारे ८५ ते ८७ टक्के पाणी असते, तर उर्वरित भागामध्ये प्रथिने, चरबी, कार्बोहायड्रेट, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे यांसारखे महत्त्वाचे पोषक घटक (Dairy Entrepreneurship Milk Protein) असतात. यामधील प्रथिनांचे प्रमाण साधारणतः ३ ते ३.५ टक्के असले तरी त्यांचे पोषणमूल्य अत्यंत उच्च दर्जाचे मानले जाते. शरीराच्या … Read more

मशरूम कंपोस्ट किंवा सब्स्ट्रेट व्यवसाय ‘ ही ‘ ठरतो फायदेशीर…. | Mushroom Compost Substrate Business

Mushroom Compost Substrate Business

किसानवाणी : मशरूम शेती हा आजच्या घडीला कमी जागेत आणि तुलनेने कमी गुंतवणुकीत सुरू करता येणारा एक फायदेशीर कृषी व्यवसाय मानला जातो. मात्र, मशरूम उत्पादनाइतकाच महत्त्वाचा आणि उत्पन्न देणारा एक पूरक व्यवसाय म्हणजे मशरूम कंपोस्ट किंवा सब्स्ट्रेट निर्मिती. मशरूम उत्पादनासाठी योग्य दर्जाचे सब्स्ट्रेट (Mushroom Compost Substrate Business) हा सर्वात महत्त्वाचा घटक असतो. त्यामुळे मशरूम उत्पादकांची … Read more

केवळ मशरूम नव्हे; या जोडधंद्यांतून मिळू शकते अतिरिक्त कमाई |Mushroom Farming Business

Mushroom Farming Business

किसानवाणी : मशरूम शेती हा कमी जागेत, कमी कालावधीत आणि तुलनेने कमी गुंतवणुकीत सुरू करता येणारा फायदेशीर व्यवसाय मानला जातो. गेल्या काही वर्षांत मशरूमची वाढती मागणी, त्याचे पोषणमूल्य आणि आरोग्यदायी अन्न म्हणून निर्माण झालेली ओळख यामुळे अनेक शेतकरी आणि उद्योजक मशरूम (Mushroom Farming Business) उत्पादनाकडे वळत आहेत. मात्र केवळ मशरूम उत्पादनावर अवलंबून न राहता त्यासोबत … Read more

ग्रामीण भागात उच्च नफा देणारा वूड प्रेस्ड सूर्यफूल तेल उद्योग; उत्पन्न वाढवण्याची मोठी संधी | Wood Pressed Sunflower Oil

Wood Pressed Sunflower Oil

किसानवाणी : ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि उद्योजकांसाठी पारंपरिक लाकडी घाण्यावर आधारित वूड प्रेस्ड सूर्यफूल तेल (Wood Pressed Sunflower Oil) उत्पादन उद्योग हा उच्च नफा मिळवून देणारा पर्याय म्हणून पुढे येत आहे. अनेक शेतकरी सूर्यफूल बियाणे थेट व्यापाऱ्यांना विकतात. मात्र कच्च्या मालाच्या विक्रीत नफा मर्यादित राहतो. याउलट त्याच बियाण्यांपासून कोल्ड-प्रेस तंत्रज्ञानाद्वारे शुद्ध सूर्यफूल तेल तयार केल्यास … Read more

एकाच पिकातून 5 उत्पन्नाचे स्रोत; शेतातून थेट ग्राहकापर्यंत पोहोचण्याचा ‘स्मार्ट’ फॉर्म्युला | Value Addition

Value Addition

कोल्हापूर : बदलत्या शेती व्यवस्थेमध्ये केवळ उत्पादन वाढवून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल, ही पारंपरिक संकल्पना आता हळूहळू बदलताना दिसत आहे. आधुनिक शेतीत अधिक नफा (Value Addition) मिळवण्यासाठी पीक उत्पादनासोबत मूल्यवर्धन, प्रक्रिया उद्योग, थेट विक्री आणि डिजिटल बाजारपेठेचा वापर महत्त्वाचा ठरत आहे. विशेषतः “एकाच पिकातून अनेक उत्पन्नाचे स्रोत” हा फॉर्म्युला राज्यातील अनेक प्रगतशील शेतकरी स्वीकारत असून, त्यातून … Read more

‘व्हॅल्यू एडिशन’ म्हणजे फक्त ‘प्रक्रिया उद्योग’ नाही: कृषि क्षेत्रातील एक मोठा गैरसमज #मूल्यसाखळी | Value addition in agriculture

Value addition in agriculture

Value addition in agriculture: कृषि क्षेत्रात “व्हॅल्यू एडिशन” हा शब्द गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणावर वापरला जाऊ लागला आहे. मात्र, दुर्दैवाने या संकल्पनेबद्दल एक मोठा गैरसमज पसरलेला आहे, तो म्हणजे व्हॅल्यू एडिशन म्हणजे फक्त प्रक्रिया उद्योग. म्हणजेच, कच्च्या उत्पादनापासून काहीतरी नवीन तयार करणे, जसे की टोमॅटो पासून सॉस, दुधापासून पनीर किंवा फळांपासून जॅम तयार करणे, … Read more