किसानवाणी : भारतात पशुपालन हा शेतीला पूरक व्यवसाय मानला जातो. विशेषतः दुग्ध व्यवसायातून अनेक शेतकरी चांगले उत्पन्न मिळवत आहेत. अशा परिस्थितीत चांगल्या दूध उत्पादनासाठी आणि आर्थिक फायद्यासाठी योग्य जनावरांची निवड करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. म्हशींच्या विविध जातींपैकी मुऱ्हा म्हैस (Murrah Buffalo) ही एक लोकप्रिय आणि अधिक पसंतीची जात मानली जाते. अनेक पशुपालक मुऱ्हा जातीला दुग्ध … Read more
किसानवाणी : मुक्त गोठा पद्धतीकडे आता अनेक पशुपालक शेतकरी मोठ्या प्रमाणात वळताना दिसत आहेत. पारंपरिक गोठा पद्धतीच्या तुलनेत मुक्त गोठा प्रणाली (Open cattle shed system) केल्यास शेतकऱ्यांचे तब्बल 80 टक्के काम कमी होऊ शकते, असा अनुभव अनेक पशुपालक शेतकरी सांगत आहेत. विशेषतः दुग्ध व्यवसाय करणारे आणि मोठ्या प्रमाणात जनावरे सांभाळणारे शेतकरी या पद्धतीकडे अधिक आकर्षित … Read more
किसानवाणी : ग्रामीण भागात शेतीसोबत पशुपालन हा अनेक शेतकरी कुटुंबांच्या आर्थिक उत्पन्नाचा महत्त्वाचा आधार बनला आहे. गाय, म्हैस, शेळी, मेंढी किंवा इतर पाळीव जनावरांच्या माध्यमातून अनेक कुटुंबांचा उदरनिर्वाह चालतो. दुग्ध व्यवसाय, शेळीपालन, मेंढीपालन यासारखे व्यवसाय ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात. मात्र, जनावरांना अचानक आजार होणे, अपघात होणे किंवा नैसर्गिक कारणांमुळे मृत्यू होणे यामुळे पशुपालकांना … Read more
किसानवाणी : ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी शेतीसोबत पूरक व्यवसाय हा आर्थिक स्थैर्याचा महत्त्वाचा आधार मानला जातो. बदलत्या शेती पद्धती, वाढते उत्पादन खर्च आणि हवामानातील अनिश्चितता यामुळे अनेक शेतकरी आता अतिरिक्त उत्पन्नाच्या पर्यायांकडे वळताना दिसत आहेत. अशाच पर्यायांमध्ये शेळीपालन व्यवसाय (Goat Farming) वेगाने लोकप्रिय होत असून अनेक प्रगतिशील शेतकरी या व्यवसायातून वर्षाला लाखो रुपयांचे उत्पन्न मिळवत आहेत. … Read more