पावसाळ्यात गोठ्यात वाढणाऱ्या डास-गोमाशांवर नियंत्रण कसे ठेवावे?; दूध उत्पादन घटू नये यासाठी ‘हे’ उपाय करा | Cattle Shed Management

Cattle Shed Management

किसानवाणी : पावसाळा सुरू झाल्यानंतर वातावरणातील आर्द्रता वाढते, जागोजागी पाणी साचते आणि गोठ्यामध्येही ओलसरपणा (Cattle Shed Management) निर्माण होतो. ही परिस्थिती डास, माशा, गोमाशा आणि इतर लहान कीटकांच्या वाढीसाठी अत्यंत पोषक ठरते. या कीटकांचा प्रादुर्भाव वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम जनावरांच्या आरोग्यावर होतो. इतकेच नव्हे, तर दुभत्या जनावरांच्या दूध उत्पादनातही मोठी घट होऊ शकते. त्यामुळे पावसाळ्यात … Read more

दूध उत्पादनात नफा वाढवायचा? भेसळ रोखणे आणि खर्च कमी करणे का गरजेचे? | Dairy Farming Milk Production

Dairy Farming Milk Production

किसानवाणी : ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत शेतीनंतर दुग्ध व्यवसाय हा शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचा सर्वात महत्त्वाचा आधार मानला जातो. महाराष्ट्रातील लाखो लहान आणि मध्यम शेतकरी दररोज दूध विक्रीतून (Dairy Farming Milk Production) आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. मात्र, गेल्या काही वर्षांत पशुखाद्य, चारा, औषधे, वीज, मजुरी आणि वाहतूक खर्चात सातत्याने वाढ होत असताना दूध उत्पादकांना मिळणारा दर त्याच प्रमाणात वाढलेला … Read more

Monsoon Livestock Care | पावसाळ्यात जनावरांना वैरण देताना काय काळजी घ्यावी? प्रत्येक पशुपालकाने जाणून घ्याव्यात या महत्त्वाच्या गोष्टी…

Monsoon Livestock Care

किसानवाणी : पावसाळा सुरू होताच जनावरांसाठी हिरव्या चाऱ्याची (Monsoon Livestock Care) मुबलक उपलब्धता होते. नव्याने उगवलेला कोवळा हिरवा चारा पोषक घटकांनी समृद्ध असल्यामुळे जनावरे तो अतिशय आवडीने खातात. मात्र हा चारा जितका पौष्टिक आहे, तितकीच तो योग्य पद्धतीने खाऊ घालण्याची गरजही आहे. कारण हिरवा चारा जास्त प्रमाणात किंवा चुकीच्या पद्धतीने दिल्यास जनावरांमध्ये पोटफुगी, अपचन आणि … Read more

महिला शेतकऱ्यांना मिळणार कायदेशीर दर्जा? महाराष्ट्र सरकारचे मोठे पाऊल… | Women Farmers Maharashtra Agriculture

Women Farmers Maharashtra Agriculture

किसानवाणी : महाराष्ट्रातील कृषी क्षेत्रात महिलांचा (Women Farmers Maharashtra Agriculture) सहभाग ८१ टक्क्यांहून अधिक असल्याचे विविध अभ्यासांतून समोर आले आहे. पेरणीपासून कापणीपर्यंत, पशुपालनापासून दुग्ध व्यवसायापर्यंत आणि मत्स्यव्यवसायापासून कुक्कुटपालनापर्यंत ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा मोठा भार महिला सांभाळत असल्या तरी आजही त्यांना स्वतंत्र शेतकरी म्हणून मान्यता मिळालेली नाही. बहुतांश शासकीय योजना, कृषी धोरणे आणि अनुदान योजनांचा लाभ घेण्यासाठी जमिनीची … Read more

महाराष्ट्रातील देशी पशुधन धोक्यात? जाणून ‘घ्या’ संवर्धन का झाले अत्यावश्यक…| Maharashtra Livestock Biodiversity

Maharashtra Livestock Biodiversity

किसानवाणी : महाराष्ट्र हा कृषिप्रधान राज्य असून शेतीबरोबरच पशुपालन (Maharashtra Livestock Biodiversity) हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. राज्यात विविध प्रकारच्या देशी गायी, म्हशी, शेळ्या, मेंढ्या आणि कुक्कुट जाती आढळतात. या स्थानिक पशुधन जातींमध्ये विशिष्ट आनुवंशिक गुणधर्म, रोगप्रतिकारक क्षमता, स्थानिक हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि कमी खर्चात उत्पादन देण्याची क्षमता असल्यामुळे त्यांचे संवर्धन … Read more

दुग्ध प्रथिनातून मूल्यवर्धनाची संधी; व्हे प्रोटीन आणि फंक्शनल फूड्समुळे वाढणार उत्पन्न | Dairy Entrepreneurship Milk Protein

Dairy Entrepreneurship Milk Protein

किसानवाणी : दूध हे निसर्गाने दिलेले सर्वांत परिपूर्ण अन्न मानले जाते. दुधामध्ये सुमारे ८५ ते ८७ टक्के पाणी असते, तर उर्वरित भागामध्ये प्रथिने, चरबी, कार्बोहायड्रेट, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे यांसारखे महत्त्वाचे पोषक घटक (Dairy Entrepreneurship Milk Protein) असतात. यामधील प्रथिनांचे प्रमाण साधारणतः ३ ते ३.५ टक्के असले तरी त्यांचे पोषणमूल्य अत्यंत उच्च दर्जाचे मानले जाते. शरीराच्या … Read more

जातिवंत जनावर कोणती? म्हशीमध्ये ‘ मुऱ्हा ‘ सर्वोत्तम |Murrah Buffalo

Murrah Buffalo

किसानवाणी : भारतात पशुपालन हा शेतीला पूरक व्यवसाय मानला जातो. विशेषतः दुग्ध व्यवसायातून अनेक शेतकरी चांगले उत्पन्न मिळवत आहेत. अशा परिस्थितीत चांगल्या दूध उत्पादनासाठी आणि आर्थिक फायद्यासाठी योग्य जनावरांची निवड करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. म्हशींच्या विविध जातींपैकी मुऱ्हा म्हैस (Murrah Buffalo) ही एक लोकप्रिय आणि अधिक पसंतीची जात मानली जाते. अनेक पशुपालक मुऱ्हा जातीला दुग्ध … Read more

जनावरांसाठी चारा कमी पडतोय? मग ‘ हे ‘ उपाय नक्की जाणून घ्या |Fodder Management

Fodder Management

किसानवाणी : चारा टंचाई ही पशुपालक शेतकऱ्यांसमोर उभी राहणारी एक गंभीर समस्या आहे. विशेषतः उन्हाळा, दुष्काळी परिस्थिती किंवा कमी पावसामुळे जनावरांसाठी पुरेशा प्रमाणात हिरवा चारा उपलब्ध होत नाही. याचा थेट परिणाम दूध उत्पादनावर, जनावरांच्या आरोग्यावर आणि पशुपालन व्यवसायाच्या आर्थिक उत्पन्नावर होतो. त्यामुळे चारा टंचाई टाळण्यासाठी (Fodder Management) शेतकऱ्यांनी योग्य नियोजन आणि आधुनिक पद्धतींचा अवलंब करणे … Read more

365 दिवस उत्पन्न देणारा दूध व्यवसाय; शेतकऱ्यांसाठी ठरतोय आर्थिक आधार | Dairy Farming 365 Days

Dairy Farming 365 Days

किसानवाणी : शेतीसोबत जोडधंदा म्हणून किंवा मुख्य व्यवसाय म्हणून दूध व्यवसाय (Dairy Farming 365 Days) हा ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी कायमच उत्पन्नाचा विश्वासार्ह स्रोत मानला जातो. पिकांवर आधारित शेतीमध्ये हवामान बदल, नैसर्गिक आपत्ती, बाजारभावातील चढ-उतार यांसारख्या अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. मात्र दूध व्यवसाय हा वर्षभर चालणारा व्यवसाय असल्यामुळे शेतकऱ्यांना 365 दिवस आर्थिक स्थैर्य देण्याची क्षमता … Read more

मुक्त गोठा पद्धतीचा वाढता ट्रेंड; शेतकऱ्यांसाठी ठरतोय फायदेशीर | Open cattle shed system

Open cattle shed system

किसानवाणी : मुक्त गोठा पद्धतीकडे आता अनेक पशुपालक शेतकरी मोठ्या प्रमाणात वळताना दिसत आहेत. पारंपरिक गोठा पद्धतीच्या तुलनेत मुक्त गोठा प्रणाली (Open cattle shed system) केल्यास शेतकऱ्यांचे तब्बल 80 टक्के काम कमी होऊ शकते, असा अनुभव अनेक पशुपालक शेतकरी सांगत आहेत. विशेषतः दुग्ध व्यवसाय करणारे आणि मोठ्या प्रमाणात जनावरे सांभाळणारे शेतकरी या पद्धतीकडे अधिक आकर्षित … Read more