किसानवाणी : हवामानातील सातत्याने होत असलेल्या बदलांमुळे शेतीपुढील आव्हाने दिवसेंदिवस वाढत आहेत. कधी अत्यल्प पाऊस, कधी अल्प कालावधीत होणारा मुसळधार पाऊस, तर कधी अतिवृष्टी अशा अनिश्चित परिस्थितीचा थेट परिणाम खरीप हंगामातील पिकांच्या वाढीवर आणि उत्पादनावर होत आहे. विशेषतः मध्यम ते भारी जमिनीमध्ये पावसाचे पाणी साचल्यामुळे पिकांची मुळे कुजण्याचा धोका वाढतो, तर कमी पावसाच्या परिस्थितीत जमिनीत … Read more
किसानवाणी : हवामानातील सातत्याने होणारे बदल, अनियमित पाऊस, दीर्घकालीन पावसाचा खंड किंवा अतिवृष्टीमुळे शेतात पाणी साचणे यांसारख्या परिस्थितीचा पिकांच्या वाढीवर आणि उत्पादनावर मोठा परिणाम (Seed Sowing Equipment) होत आहे. अशा परिस्थितीत पावसाचे जास्तीत जास्त पाणी जमिनीत मुरविणे, अतिरिक्त पाण्याचा सुरक्षित निचरा करणे आणि पिकांच्या मुळांच्या वाढीसाठी अनुकूल जमीन तयार करणे अत्यंत आवश्यक ठरते. यासाठी रुंद … Read more
किसानवाणी : पॉलिहाउस शेती ही आधुनिक आणि तंत्रज्ञानाधारित शेती पद्धती (Polyhouse Farming Protected Cultivation) असून कमी क्षेत्रातून अधिक उत्पादन आणि दर्जेदार माल मिळवण्यासाठी ती प्रभावी पर्याय मानली जाते. मात्र पॉलिहाउस प्रकल्पाचे यश केवळ संरचना उभारण्यावर अवलंबून नसून योग्य जागेची निवड, शास्त्रोक्त दिशेने उभारणी, पाण्याची उपलब्धता, बाजारपेठेचे नियोजन आणि तांत्रिक व्यवस्थापन यांसारख्या अनेक घटकांवर अवलंबून असते. … Read more
किसानवाणी : पावसाळ्यात अनेक भाजीपाला, फळबाग तसेच नगदी पिकांमध्ये फायटोप्थोरा (Phytophthora Disease) या बुरशीसदृश रोगाचा मोठ्या प्रमाणावर प्रादुर्भाव आढळून येतो. हा रोग विशेषतः जास्त आर्द्रता, सतत ओलसर जमीन आणि पाण्याचा निचरा न होणाऱ्या शेतांमध्ये झपाट्याने वाढतो. त्यामुळे पिकांच्या मुळांवर, खोडावर आणि फळांवर गंभीर परिणाम होऊन उत्पादनात मोठी घट येऊ शकते. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी रोग नियंत्रणासाठी … Read more
किसानवाणी : कृषी क्षेत्रातील वाढती आव्हाने, हवामान बदल, उत्पादन खर्चातील वाढ आणि शेतकऱ्यांसमोरील विविध तांत्रिक अडचणी लक्षात घेता कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI in Farming), इंटरनेट ऑफ थिंग्ज (IoT), डेटा ॲनालिटिक्स आणि ड्रोनसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढविण्याची आवश्यकता दिवसेंदिवस अधोरेखित होत आहे. मात्र कृषी क्षेत्रातील समस्या आणि अशा अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाची प्रभावी सांगड घालण्यात देशातील अनेक शैक्षणिक संस्था … Read more
किसानवाणी : जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना अनुदानित खत वितरण (Digital Fertilizer Distribution) अधिक पारदर्शक, सुलभ आणि वेळेची बचत करणारे करण्याच्या उद्देशाने आजपासून मोबाइल ॲपद्वारे खत वितरण प्रणालीची अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे. या नव्या व्यवस्थेच्या अंमलबजावणीसंदर्भात जिल्हाधिकारी कार्यालयात नुकतीच आढावा बैठक पार पडली. बैठकीस निवासी उपजिल्हाधिकारी जनार्दन विधाते, प्रभारी जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी दीपक गवळी, सर्व उपविभागीय अधिकारी, … Read more
किसानवाणी : शेतीमध्ये मशागत, पेरणी आणि कापणीसाठी विविध कृषी यंत्रांचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. मात्र अनेक भागांतील शेतजमिनीत लहान-मोठ्या दगडांचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे शेतकऱ्यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. शेतातील दगडांमुळे नांगर, रोटाव्हेटर, सीड ड्रील, प्लॅण्टर आणि हार्वेस्टर यांसारख्या कृषी यंत्रांचे (Agricultural Machinery) नुकसान होण्याची शक्यता वाढते. याशिवाय दगडांमुळे पिकांच्या मुळांच्या वाढीवरही विपरीत परिणाम … Read more
किसानवाणी : अलीकडच्या काळात आरोग्याबाबत जागरूकता वाढल्यामुळे पौष्टिक अन्नपदार्थांची मागणी झपाट्याने वाढत आहे. अशा परिस्थितीत मायक्रोग्रीन्स उत्पादन (Microgreens Farming) हा शेती आणि उद्योजकतेचा एक नवीन आणि फायदेशीर पर्याय म्हणून पुढे येत आहे. मायक्रोग्रीन्स म्हणजे विविध भाज्या, कडधान्ये आणि धान्यांच्या बियाण्यांपासून उगवलेल्या कोवळ्या रोपांची काढणी. साधारणपणे बी पेरणीनंतर 7 ते 21 दिवसांत ही रोपे काढणीसाठी तयार … Read more
किसानवाणी :शेतीत वाढता उत्पादन खर्च, बदलते हवामान आणि बाजारातील चढ-उतार यामुळे शेतकरी आता पारंपरिक पद्धतींसोबत संरक्षित शेतीकडेही (Protected Farming Economics) वळताना दिसत आहेत. विशेषतः भाजीपाला, फुले आणि उच्च मूल्य असलेल्या पिकांसाठी मांडव, शेडनेट आणि क्रॉप कव्हर या तंत्रांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. या तिन्ही पद्धतींचा उद्देश पिकांचे संरक्षण करणे, उत्पादनात वाढ करणे आणि दर्जेदार … Read more
किसानवाणी : शेतीमध्ये पाण्याचे योग्य नियोजन हे उत्पादन वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. बदलत्या हवामानामुळे आणि दिवसेंदिवस कमी होत चाललेल्या पाणीसाठ्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर सिंचन व्यवस्थेचा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. पारंपरिक पाटपाणी पद्धतीचा वापर आजही अनेक शेतकरी करत असले तरी आधुनिक ठिबक सिंचन पद्धतीकडेही मोठ्या प्रमाणात कल वाढताना दिसत आहे. त्यामुळे “ठिबक की पाटपाणी?” (Drip Irrigation … Read more