सफेद मुसळी लागवड कशी करावी? कमी क्षेत्रात जास्त नफा देणाऱ्या औषधी पिकाची ‘संपूर्ण’ माहिती | White Musli Farming

White Musli Farming

किसानवाणी : सफेद मुसळी हे भारतातील महत्त्वाचे औषधी पीक (White Musli Farming) मानले जाते. आयुर्वेद, औषधनिर्मिती तसेच आरोग्यवर्धक उत्पादनांमध्ये या पिकाच्या मुळांना मोठी मागणी असल्यामुळे अलिकडच्या काळात अनेक शेतकरी पारंपरिक पिकांबरोबरच सफेद मुसळीची लागवड करण्याकडे वळत आहेत. कमी क्षेत्रात अधिक आर्थिक उत्पन्न मिळवून देण्याची क्षमता असल्यामुळे हे पीक व्यावसायिक दृष्टिकोनातून फायदेशीर ठरत आहे. योग्य नियोजन, … Read more

फळभाज्यांचा कचरा नाही, तर अब्जावधी रुपयांची संधी! ग्रीन बायोरिफायनरी बदलणार शेतकऱ्यांचे भविष्य | Green Biorefinery

Green Biorefinery

किसानवाणी : भारताने हरितक्रांतीनंतर अन्नधान्य उत्पादनात स्वयंपूर्णता (Green Biorefinery) मिळवली आणि त्यानंतर फळे व भाजीपाला उत्पादनातही मोठी झेप घेतली. आज भारत हा जगातील प्रमुख फळे आणि भाजीपाला उत्पादक देशांपैकी एक आहे. मात्र उत्पादन वाढत असताना उत्पादनोत्तर नुकसानीचे प्रमाणही मोठ्या प्रमाणावर वाढले आहे. शेतातून निघालेली प्रत्येक फळभाजी ग्राहकांपर्यंत पोहोचत नाही. काही फळे झाडाखाली पडतात, काही आकारमान … Read more

दूध उत्पादनात नफा वाढवायचा? भेसळ रोखणे आणि खर्च कमी करणे का गरजेचे? | Dairy Farming Milk Production

Dairy Farming Milk Production

किसानवाणी : ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत शेतीनंतर दुग्ध व्यवसाय हा शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचा सर्वात महत्त्वाचा आधार मानला जातो. महाराष्ट्रातील लाखो लहान आणि मध्यम शेतकरी दररोज दूध विक्रीतून (Dairy Farming Milk Production) आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. मात्र, गेल्या काही वर्षांत पशुखाद्य, चारा, औषधे, वीज, मजुरी आणि वाहतूक खर्चात सातत्याने वाढ होत असताना दूध उत्पादकांना मिळणारा दर त्याच प्रमाणात वाढलेला … Read more

शेतीमाल प्रक्रियेतील नवी क्रांती! मिनिमल प्रोसेसिंगमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्याची मोठी संधी | Post Harvest Management

Post Harvest Management

किसानवाणी : कृषी क्षेत्रात उत्पादन वाढविण्याइतकेच उत्पादनाला योग्य बाजारपेठ (Post Harvest Management) आणि योग्य दर मिळणेही महत्त्वाचे ठरत आहे. मात्र, निसर्गाचा लहरीपणा, उत्पादनातील वाढ आणि बाजारातील मागणी-पुरवठ्याचा ताळमेळ न बसल्यामुळे अनेकदा शेतकऱ्यांना आपल्या शेतीमालाला योग्य भाव मिळत नाही. परिणामी, मेहनतीने पिकवलेला भाजीपाला आणि फळे अत्यल्प दराने विकावी लागतात किंवा काही वेळा बाजारभाव नसल्याने ती टाकून … Read more

भारतात 152 जैवसंपोषित पिकांच्या जाती विकसित; हरित अर्थव्यवस्थेला मिळणार मोठी चालना.. | Biofortified Crops Green Economy

Biofortified Crops Green Economy

किसानवाणी : भारतामध्ये कृषी क्षेत्र अधिक शाश्वत, पोषणसमृद्ध आणि पर्यावरणपूरक (Biofortified Crops Green Economy) बनवण्यासाठी विविध स्तरांवर मोठ्या प्रमाणात प्रयत्न सुरू आहेत. सूक्ष्म सिंचनाचा विस्तार १५ दशलक्ष हेक्टरपेक्षा अधिक क्षेत्रावर झाला असून डिजिटल ॲग्रिकल्चर मिशन अंतर्गत १४० दशलक्ष शेतकऱ्यांचा डेटा तयार करण्याचे काम सुरू आहे. याशिवाय १०,००० पेक्षा अधिक शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना (FPOs) प्रोत्साहन देण्यात … Read more

जांभळाची नासाडी थांबवा! ‘या’ यंत्रातून तासाला 80 किलो गर, बियांमधूनही कमाई | Jamun Processing Pulp Machine

Jamun Processing Pulp Machine

किसानवाणी : पूर्वी प्रामुख्याने रानमेवा म्हणून ओळखले जाणारे जांभूळ (Jamun Processing Pulp Machine) पूर्वी प्रामुख्याने रानमेवा म्हणून ओळखले जाणारे जांभूळ आता व्यावसायिक शेतीतही आपले स्थान निर्माण करत आहे. भारतातील सदाहरित आणि औषधी गुणधर्मांनी समृद्ध फळझाडांमध्ये जांभळाची गणना केली जाते. गडद जांभळ्या-काळ्या रंगाची, आंबट-गोड आणि किंचित तुरट चव असलेली ही फळे पौष्टिकतेबरोबरच आरोग्यवर्धक गुणधर्मांसाठी प्रसिद्ध आहेत. … Read more

काढणीनंतरचे नुकसान टाळायचे? शीतसाखळी आणि गुणवत्ता व्यवस्थापन ठरते ‘महत्त्वाचे’… | Agricultural Storage Cold Chain

Agricultural Storage Cold Chain

किसानवाणी : शेतीमधील उत्पादन वाढविण्यासाठी शेतकरी वर्षभर मेहनत घेत असतात. मात्र, उत्पादन घेतल्यानंतर त्याची योग्य साठवणूक न झाल्यास मोठ्या प्रमाणात नुकसान होण्याची शक्यता असते. विशेषतः फळे, भाजीपाला, फुले, दुग्धजन्य पदार्थ आणि इतर नाशवंत कृषी उत्पादने यांची गुणवत्ता टिकवून ठेवण्यासाठी शीतसाखळी (Agricultural Storage Cold Chain ) आणि गुणवत्ता व्यवस्थापन अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. उत्पादनापासून ते ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्याच्या … Read more

Sea Buckthorn Farming : ‘सुपरफूड’ सीबकथॉर्नची लागवड; कमी क्षेत्रातून मिळू शकते मोठी कमाई

Sea Buckthorn Farming

भारतातील शेतकरी आता पारंपरिक पिकांबरोबरच उच्च मूल्य असलेल्या फळपिकांकडे वळत आहेत. जागतिक बाजारपेठेत मोठी मागणी असलेल्या आणि ‘सुपरफूड’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सीबकथॉर्न (Sea Buckthorn Farming) या फळपिकाकडेही अनेकांचे लक्ष वेधले जात आहे. जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटिऑक्सिडंट्सने समृद्ध असलेले हे फळ आरोग्यासाठी अत्यंत लाभदायक मानले जाते. त्यामुळे अन्नप्रक्रिया, औषधनिर्मिती आणि सौंदर्यप्रसाधन उद्योगात त्याची मागणी सातत्याने वाढत … Read more

हायबुश ब्लूबेरी शेती ठरतेय फायदेशीर; कमी क्षेत्रातून अधिक उत्पन्नाची संधी | Highbush Blueberry

Highbush Blueberry

किसानवाणी : भारतात पारंपरिक फळपिकांबरोबरच उच्च मूल्य असलेल्या विदेशी फळांच्या लागवडीकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढत आहे. त्यामध्ये हायबुश ब्लूबेरी (Highbush Blueberry) हे पीक विशेष लक्ष वेधून घेत आहे. जगभरात सुपरफूड म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या ब्लूबेरी फळाला बाजारात मोठी मागणी असून त्याची किंमतही तुलनेने जास्त मिळते. त्यामुळे मर्यादित क्षेत्रातून अधिक उत्पन्न मिळवू इच्छिणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हायबुश ब्लूबेरी शेती एक … Read more

प्रतवारी, मूल्यवर्धन आणि मानकीकरण; शेतीमालाच्या नफ्याचे तीन आधारस्तंभ |Value Addition Grading

Value Addition

किसानवाणी : शेतीमालाचे उत्पादन वाढविण्यासोबतच त्याला योग्य बाजारपेठ आणि चांगला दर मिळणे हे शेतकऱ्यांसमोरील मोठे आव्हान आहे. अनेकदा दर्जेदार उत्पादन असूनही प्रतवारीचा अभाव, प्रक्रिया न केलेला माल आणि एकसमान गुणवत्ता (Value Addition) नसल्यामुळे शेतकऱ्यांना अपेक्षित दर मिळत नाही. अशा परिस्थितीत प्रतवारी, मूल्यवर्धन आणि मानकीकरण या तीन घटकांचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत असून कृषी क्षेत्रात त्यांना विशेष … Read more