देशी की विदेशी वृक्ष? शास्त्र काय सांगते, जाणून घ्या संपूर्ण सत्य | Tree Plantation

Tree Plantation

किसानवाणी : देशात पावसाळा सुरू झाला की वृक्षलागवडीबाबत सोशल मीडियावर (Tree Plantation)अनेक प्रकारचे संदेश व्हायरल होताना दिसतात. विशेषतः निलगिरी, सुबाभूळ, ग्लिरिसिडिया यांसारख्या विदेशी वृक्षप्रजातींना पर्यावरणाचे शत्रू ठरवले जाते, तर दुसरीकडे फक्त देशी वृक्षांची लागवड करण्याचा आग्रह धरला जातो. मात्र या विषयाकडे भावनिक दृष्टिकोनातून नव्हे, तर वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पाहण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. आधुनिक वनीकरण, … Read more

EL Niño 2026 | एल निनो आणखी तीव्र होणार; १९५० नंतरचा सर्वात शक्तिशाली ठरण्याची शक्यता, ऑस्ट्रेलियाचा इशारा

EL Niño 2026

किसानवाणी : ऑस्ट्रेलियाच्या हवामान विभागाने (EL Niño 2026) प्रसिद्ध केलेल्या दक्षिण गोलार्धाच्या ताज्या हवामान अहवालात एल निनोच्या स्थितीबाबत महत्त्वाचा इशारा देण्यात आला आहे. जूनच्या मध्यापासून सक्रिय असलेला एल निनो आता अधिक तीव्र होत असून, येत्या काही महिन्यांत त्याची तीव्रता आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्याचबरोबर हिंद महासागर द्विध्रुवीयता (Indian Ocean Dipole – IOD) … Read more

एल निनोचा प्रभाव वाढणार! मार्च २०२७ पर्यंत टिकण्याची ९७% शक्यता; NOAA चा ताजा अंदाज | El Nino NOAA

El Nino NOAA

किसानवाणी : अमेरिकेच्या नॅशनल ओशनिक अँड अॅटमॉस्फेरिक अॅडमिनिस्ट्रेशन (El Nino NOAA) अंतर्गत कार्यरत असलेल्या क्लायमेट प्रेडिक्शन सेंटर (CPC) ने एल निनोच्या स्थितीबाबत महत्त्वाचा अंदाज व्यक्त केला आहे. ‘ENSO: Recent Evolution, Current Status and Forecast’ या ताज्या अहवालानुसार, सध्या विकसित झालेली एल निनोची परिस्थिती येत्या काही महिन्यांत आणखी बळकट होण्याची शक्यता असून ती मार्च २०२७ पर्यंत … Read more

हवामान बदलामुळे वाढला विषारी सुरवंटांचा प्रादुर्भाव; युरोपात मानवी आरोग्य आणि जंगलांसमोर नवे संकट | Climate Change Oak Processionary Caterpillar

Climate Change Oak Processionary Caterpillar

किसानवाणी : हवामान बदलाचे परिणाम दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत असून, त्याचे विविध स्वरूपात दुष्परिणाम जगभरात दिसून येत आहेत. अतिवृष्टी, दुष्काळ, कमी कालावधीत होणारा अतिवृष्टीचा पाऊस, वाढते तापमान आणि बदलते ऋतुचक्र यामुळे शेतीसह पर्यावरणावर मोठा परिणाम होत आहे. याच बदलांचा परिणाम आता कीड-रोगांच्या प्रादुर्भावावरही स्पष्टपणे दिसून येत आहे. युरोपातील अनेक देशांमध्ये यावर्षी विषारी केसाळ सुरवंट, म्हणजेच … Read more

एल निनोचा इशारा! महाराष्ट्रातील खरीप शेतीसमोर कोणती मोठी आव्हाने? | El Nino Maharashtra Monsoon

El Nino Maharashtra Monsoon

किसानवाणी : भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने ( El Nino Maharashtra Monsoon ) यंदाच्या मान्सून हंगामात सरासरीपेक्षा सुमारे १२ टक्के पावसाची तूट राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला असून, त्यामागे ‘एल निनो’ची स्थिती हे प्रमुख कारण मानले जात आहे. कोकण किनारपट्टी आणि घाटमाथ्यावरील काही भागांमध्ये मुसळधार पाऊस झाल्यामुळे सुरुवातीला शेतकऱ्यांच्या आशा उंचावल्या होत्या. मात्र, राज्यातील बहुतांश भागात अद्यापही समाधानकारक … Read more

Zoonotic Diseases | प्राण्यांपासून माणसांमध्ये पसरणाऱ्या आजारांचा वाढता धोका; ‘वन हेल्थ’ प्रणालीची गरज का वाढली?

Zoonotic Diseases

किसानवाणी : प्राण्यांपासून मानवामध्ये पसरणारे संसर्गजन्य आजार म्हणजेच प्राणिजन्य आजार (Zoonotic Diseases) ही सध्या जगासमोरील गंभीर सार्वजनिक आरोग्य समस्या बनली आहे. गेल्या काही वर्षांत उद्भवलेल्या अनेक नव्या संसर्गजन्य रोगांचे मूळ प्राण्यांमध्ये असल्याचे संशोधनातून स्पष्ट झाले आहे. बदलते हवामान, वाढते शहरीकरण, जंगलातील मानवी हस्तक्षेप, आंतरराष्ट्रीय प्रवास, प्राणिजन्य उत्पादनांचा वाढता व्यापार तसेच भटक्या जनावरांची वाढती संख्या यामुळे … Read more

El Niño Impact | एल निनोमुळे पिकांमध्ये वाढतोय जैवरासायनिक ताण; उत्पादनावर होणार मोठा परिणाम

El Niño Impact

किसानवाणी : सध्या जागतिक स्तरावर ‘एल निनो’चा (El Niño Impact) प्रभाव वाढत असून त्याचे पडसाद भारतासह महाराष्ट्रातील हवामानावरही उमटू लागले आहेत. हवामानातील या बदलामुळे मॉन्सूनच्या पावसात अनिश्चितता निर्माण होण्याची शक्यता वाढली असून त्याचा थेट परिणाम शेती आणि पिकांच्या उत्पादनक्षमतेवर होऊ शकतो. महाराष्ट्रातील बहुतांश शेती ही पावसावर अवलंबून असल्याने एल निनोमुळे निर्माण होणारी दुष्काळसदृश परिस्थिती शेतकऱ्यांसाठी … Read more

सुपर एल निनोचा धोका वाढला; भारताच्या मॉन्सूनसह शेतीवर संकटाची शक्यता | Super El Nino Australia Bureau of Meteorology

Super El Nino Australia Bureau of Meteorology

किसानवाणी : जगभरातील हवामान व्यवस्थेला मोठा धक्का देऊ शकणारा ‘सुपर एल निनो’ ( Super El Nino Australia Bureau of Meteorology) वेगाने आकार घेत असल्याचा इशारा ऑस्ट्रेलियाच्या हवामान विभागाने दिला आहे. प्रशांत महासागरातील समुद्रपृष्ठाचे तापमान एल निनोसाठी आवश्यक असलेल्या मर्यादेपेक्षा झपाट्याने वाढत असून, महासागर आणि वातावरण यांच्यातील परस्परसंवाद अधिक मजबूत होत असल्याचे विभागाच्या अहवालात नमूद करण्यात … Read more

सीड बॉल निर्मिती : वृक्षलागवड आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी प्रभावी उपाय | Seed Ball Making

Seed Ball Making

किसानवाणी : पर्यावरण संवर्धन, जैवविविधतेचे जतन आणि वृक्षलागवडीला चालना देण्यासाठी सीड बॉल (Seed Ball Making) निर्मिती ही एक अत्यंत प्रभावी आणि सोपी पद्धत मानली जाते. वाढते शहरीकरण, जंगलतोड आणि हवामान बदलाच्या परिणामांमुळे हरित क्षेत्रांमध्ये सातत्याने घट होत आहे. अशा परिस्थितीत कमी खर्चात आणि कमी मनुष्यबळाच्या सहाय्याने मोठ्या प्रमाणावर वृक्षलागवड करण्यासाठी सीड बॉल तंत्रज्ञान उपयुक्त ठरत … Read more

दुष्काळाचा मोठा इशारा ! राज्य सरकारने तातडीने ‘ही’ योजना लागू करावी; डॉ. लाखे पाटील यांची मागणी | Drought Management

Drought Management

किसानवाणी : संभाव्य दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने कोणताही विलंब न करता राज्य, जिल्हा आणि तालुका स्तरावरील दुष्काळ आपत्ती व्यवस्थापन योजना (Drought Management) तयार करून तिची तातडीने अंमलबजावणी सुरू करावी, अशी मागणी महाराष्ट्र राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे माजी तज्ज्ञ सदस्य तसेच शिवसेना सचिव डॉ. संजय लाखे पाटील यांनी केली आहे. यासंदर्भात त्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, मदत … Read more