किसानवाणी : शेवगा (Moringa) हे कमी खर्चात, कमी पाण्यात आणि विविध हवामानात यशस्वीपणे घेता येणारे एक महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. शेवग्याला “चमत्कारी वृक्ष” असेही म्हटले जाते, कारण या झाडाचा प्रत्येक भाग विविध प्रकारे उपयोगी पडतो. शेंगा, पाने, फुले आणि बिया यांना बाजारात चांगली मागणी असल्यामुळे शेवगा (Moringa Farming) लागवड शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरत आहे. महाराष्ट्रासह देशातील … Read more
किसानवाणी : रेशीम उद्योगासाठी तुती हे अत्यंत महत्त्वाचे पीक मानले जाते. रेशीम किड्यांच्या संगोपनासाठी आवश्यक असलेला मुख्य खाद्य स्रोत म्हणजे तुतीची पाने. त्यामुळे दर्जेदार आणि निरोगी तुती लागवडीसाठी चांगल्या गुणवत्तेची रोपे उपलब्ध असणे गरजेचे असते. यासाठी तुती रोप नर्सरीचे (Mulberry Nursery) महत्त्व विशेष आहे. योग्य पद्धतीने उभारलेली नर्सरी शेतकऱ्यांना कमी खर्चात दर्जेदार रोपे उपलब्ध करून … Read more
किसानवाणी :शेतीत वाढता उत्पादन खर्च, बदलते हवामान आणि बाजारातील चढ-उतार यामुळे शेतकरी आता पारंपरिक पद्धतींसोबत संरक्षित शेतीकडेही (Protected Farming Economics) वळताना दिसत आहेत. विशेषतः भाजीपाला, फुले आणि उच्च मूल्य असलेल्या पिकांसाठी मांडव, शेडनेट आणि क्रॉप कव्हर या तंत्रांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. या तिन्ही पद्धतींचा उद्देश पिकांचे संरक्षण करणे, उत्पादनात वाढ करणे आणि दर्जेदार … Read more
दोडका हे भाजीपाला पिकांपैकी एक महत्त्वाचे पीक असून योग्य व्यवस्थापन केल्यास शेतकऱ्यांना चांगले उत्पादन आणि आर्थिक लाभ मिळू शकतो. मात्र पिकाच्या वाढीच्या विविध टप्प्यांमध्ये बुरशीजन्य रोग आणि डावणी (Downy Mildew) (Ridge Gourd Downy Mildew Fungal Disease) रोगाचा प्रादुर्भाव झाल्यास उत्पादनात मोठी घट येऊ शकते. त्यामुळे या रोगांची अचूक ओळख करून वेळेवर उपाययोजना करणे अत्यंत आवश्यक … Read more
किसानवाणी : शेतीमध्ये पाण्याचे योग्य नियोजन हे उत्पादन वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. बदलत्या हवामानामुळे आणि दिवसेंदिवस कमी होत चाललेल्या पाणीसाठ्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर सिंचन व्यवस्थेचा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. पारंपरिक पाटपाणी पद्धतीचा वापर आजही अनेक शेतकरी करत असले तरी आधुनिक ठिबक सिंचन पद्धतीकडेही मोठ्या प्रमाणात कल वाढताना दिसत आहे. त्यामुळे “ठिबक की पाटपाणी?” (Drip Irrigation … Read more
किसानवाणी : मिरची हे राज्यातील तसेच देशातील महत्त्वाचे नगदी पीक मानले जाते. अनेक शेतकरी मिरची लागवड करून चांगले उत्पादन आणि आर्थिक उत्पन्न मिळवतात. मात्र बदलते हवामान, जास्त आर्द्रता, तापमानातील चढ-उतार तसेच योग्य व्यवस्थापनाचा अभाव यामुळे मिरची पिकावर (Chilli Farming) विविध रोगांचा प्रादुर्भाव वाढताना दिसतो. अनेकदा रोग आल्यावर उपाययोजना करण्याऐवजी रोग येण्यापूर्वीच योग्य काळजी घेतली तर … Read more
किसानवाणी : तुम्ही हिरवा कोबी अनेकदा पाहिला असेल, पण लाल रंगाचा कोबी म्हणजेच रेड कॅबेज पाहिलाय का? आकर्षक रंग, पोषणमूल्ये आणि बाजारातील वाढती मागणी यामुळे रेड कॅबेज (Red Cabbage Farming) हे पीक सध्या अनेक शेतकऱ्यांचे लक्ष वेधून घेत आहे. पारंपरिक भाजीपाला पिकांपेक्षा वेगळा दिसणारा हा कोबी केवळ ग्राहकांनाच आकर्षित करत नाही, तर योग्य नियोजन केल्यास … Read more
किसानवाणी : हवामानातील बदल, वाढती आर्द्रता आणि वातावरणातील पोषक परिस्थिती यामुळे अनेक पिकांमध्ये विविध रोगांचा प्रादुर्भाव वाढताना दिसून येतो. त्यामध्ये भुरीरोग (Powdery Mildew) हा शेतकऱ्यांसाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे. विशेषतः वातावरणात आर्द्रता वाढणे, सकाळच्या वेळी जास्त दव पडणे आणि हवामानात सातत्याने होणारे बदल यामुळे भुरीरोग झपाट्याने वाढू शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी वेळीच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना आणि योग्य … Read more
किसानवाणी : मे महिना हा शेती नियोजनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा काळ मानला जातो. उन्हाळ्याचा शेवट आणि पावसाळ्याची चाहूल लागण्याचा हा कालावधी असल्यामुळे शेतकऱ्यांनी योग्य पिकांची निवड (May Crop Planning) करणे आवश्यक ठरते. हवामान, जमिनीचा प्रकार, पाण्याची उपलब्धता आणि बाजारातील मागणी लक्षात घेऊन पिकांची निवड केल्यास उत्पादन वाढण्यास मदत होते आणि आर्थिक फायदा देखील मिळू शकतो. … Read more
किसानवाणी : राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कृषी विभागाकडून महत्त्वाचे मार्गदर्शक धोरण (Government Agriculture Guideline) जाहीर करण्यात आले असून, विविध शासकीय कृषी योजनांच्या लाभार्थी निवडीसंदर्भात मोठा बदल करण्यात आला आहे. नव्या नियमांनुसार काही विशिष्ट अटी पूर्ण केल्यास बाप आणि मुलगा हे स्वतंत्र लाभार्थी म्हणून पात्र ठरू शकणार आहेत. या निर्णयामुळे अनेक शेतकरी कुटुंबांना कृषी योजनांचा लाभ मिळवणे अधिक … Read more